O własnościach win różnych

Z portugalskich najlepsze de porto czerwone i białe; między włoskim zaś winem pierwsze ma miejsce zwane lacrima Cristi; dla wycieńczonych osób prawdziwym jest lekarstwem miernie używane. Różne są gatunki wina francuskiego. Najzdrowsze z nich, a mianowicie dla osób choroby nerwowe cierpiących, pontak, muszkatel, prawdziwe szampańskie i frontyniak. Najskuteczniejsze z win niemieckich jest ryńskie, ile że najlepiej umacnia nerwy i siły wycieńczone powraca. Koroną win wszystkich jest węgierskie, a tokaj którego niewiele się rodzi, ujść może za balsam życie ludzkie utrzymujący. Dosyć są także zdrowe wina Kapu Dobrej Nadziei, kanaryjskie i inne z jagód na pół przeschłych gniecione. Ile zaś te wina, w miernej wielości używane, do zdrowia ludzkiego się przykładają, tyle mu są szkodliwe kruszcem ołowianym, arszenikiem lub innym jakim jadowitym minerałem zaprawione. W krajach dobrze urządzonych fałszerze wina śmiercią bywają karani, a u nas bezkarnie szampana i inne wina węgierskie produkują niektórzy. Źródło: Kalendarz polityczny Grólla (1778)