Dzwony biją... nam - historia dzwonów z Nędzy

Rzemiosło zajmujące się odlewem dzwonów (głównie z brązu - stopu miedzi i cyny) nazywa się ludwisarstwem. W 1926 r. proboszcz nędzańskiej parafii ks. Georg Wotzka (1895-1949) zamówił trzy dzwony u braci Ulrichów w miejscowości Apolda (Turyngia, niedaleko Weimaru), zwanej Glockenstadt (miasto dzwonów) ze względu na dwusetletnią tradycję w powyższym rzemiośle. Po raz pierwszy dzwony te zabrzmiały 5.10.1929 r., w sobotę przed odpustem. Były to: Chrystusa Króla, Matki Bożej Różańcowej i dzwon obwieszczający śmierć z inskrypcją: "Wenn ich ertne, denkt euer Shne, die Blut und Leben fr euch gegeben" ("Kiedy zabrzmię, pomyślcie o waszych synach, którzy krew i życie oddali za was"). Potem jeszcze dokupiono dzwon Przeistoczenia. Po raz ostatni zabrzmiały one 6.01.1943 r., kiedy to władze hitlerowskie zabrały trzy spośród nich w celu przetopienia na armaty. Ostał się jedynie do dziś dzwon zmarłych.

11.11.1962 r. ks. prob. Jan Gonszczyk (1901-1977) ogłosił wśród parafian kolektę na nowe dzwony podczas odwiedzin kolędowych. Zamówienie na ich wykonanie złożono w odlewni dzwonów w Dąbrowie Górniczej. 7.04.1963 r. w Niedzielę Palmową biskup Wacław Wycisk (1912-1984) dokonał konsekracji nowych dzwonów Chrystusa Króla i Matki Bożej Różańcowej, które zabrzmiały w tydzień później, 14.04.1963 r. w Wielkanoc. Poświęcenia czwartego dzwonu - Jana Chrzciciela - dokonał 26.05.1963 r. ks. Jan Gonszczyk.

Warto w tym miejscu przytoczyć inskrypcje na dzwonach:
Chrystusa Króla:
"O Królu chwały;
Twoja jest potęga,
Twoje jest królestwo i panowanie,
Tyś jest ponad wszystkimi narodami,
Udziel nam pokoju za dni naszych."

Matki Bożej Różańcowej:
"Maryjo, Matko łaski,
Królowo litości,
Ty chroń nas od wroga
I w godzinie śmierci przyjmij nas."

Jana Chrzciciela:
"Święty Janie Chrzcicielu,
Módl się za proboszcza Jana Gonszczyka
Fundatora i umysły wszystkich wiernych
Na właściwej drodze do zbawienia
Wiecznego."

Oryginalne napisy są w języku łacińskim.

Motyw dzwonów znalazł odzwierciedlenie w szeregu znanych utworów literackich, np. L. Staffa, K. Przerwy-Tetmajera, S. Barańczaka, J. Kaczmarskiego czy F. Schillera, J. Donne'a, E. Hemingwaya.

Głos dzwonów towarzyszy nam od narodzin do śmierci, oznajmia radosne i smutne wydarzenia w życiu wspólnoty parafialnej.

Źródła
fotografie: Jan Kozielski
materiały źródłowe: Małgorzata Kozielska
internet: www.parafia-nedza.gliwice.opoka.org.pl [oprac. M. Bonk]