Bankructwo spółki Hermann Reiners & Synowie

Pochodzący z Bremy Reinersowie zajmowali się produkcją cygar już na początku XIX wieku. Z powodu wycofania się tego miasta z niemieckiego związku celnego produkcja tytoniowa, która zawsze była obłożona wysokimi cłami i akcyzami, stała się tam nieopłacalna. Hermann Reiners przeniósł się więc w 1854 roku do Raciborza, gdzie na bazie nowo zbudowanego więzienia w Nowych Zagrodach, przy dzisiejszej ulicy J. Eichendorffa, rozpoczął prowizoryczną produkcję cygar. W 1858 roku zbudował małą fabrykę przy ulicy Nowej, która dała zatrudnienie dwudziestu pracownikom, głównie więźniom po odsiadce. 

Reiners senior zmarł w 1896 roku pozostawiając firmę trzem synom. Należał już wtedy do niej nowy zakład przy obecnych ulicach Bosackiej i Cygarowej, gdzie, w 1892 roku, pierwszym mistrzem produkcji był Franciszek Oleksy. W 1894 roku, po pięćdziesięciu latach od założenia firmy, pracowało tu już tysiąc osób, głównie kobiet. W 1913 roku firma przekształciła się w spółkę akcyjną Hermann Reiners & Shne, Zigarrenfabriken (Hermann Reiners i Synowie, fabryki cygar), z kapitałem akcyjnym w wysokości trzech milionów marek. Zakład macierzysty oraz filie powstałe w: Krzanowicach, Kuźni Raciborskiej, Lubomi, Nędzy, Pszowie, Studziennej, Tworkowie i Wodzisławiu Śląskim przed I wojną światową produkowały rocznie sto milionów cygar o wartości czterech milionów marek. Zatrudniały tysiąc osiemset pracowników.

Spółka nie uporała się jednak z kryzysami ekonomicznymi okresu międzywojennego, zarówno w Niemczech, jak i w Polsce, polsko-niemiecką wojną celną i w konsekwencji znaczącą utratą rynków zbytu w górnośląskiej aglomeracji przemysłowej. 15 sierpnia 1934 roku Hermann Reiners & Synowie ogłosiła upadłość i zaprzestała działalności. Na bruku znalazło się około osiemset ludzi. 

Jednak już 1 września 1935 roku utworzyli oni spółkę pracowniczą, która za siedemdziesiąt cztery tysiące marek przejęła zakład przy ulicy Bosackiej, za zgodą byłych właścicieli zachowując nazwę Hermann Reiners. Przedsięwzięcie przyniosło efekt. W 1937 roku w fabryce pracowało ponad pięćset dwadzieścia osób. Wspólnota pracownicza eksportowała cygara do Szwecji, Bułgarii i Chin.

Po 1945 r. krótko produkowano tu jeszcze wyroby tytoniowe. Dziś budynek przy ul. Bosackiej kojarzy się głównie raciborzanom z Domgosem. Śladem po dawnej produkcji jest nazwa ul. Cygarowej. Pamiątki po firmie Reiners można oglądać w domu książęcym Zamku Piastowskiego.

opr. waw na podst. Opowieści o dawnym Raciborzu, P. Newerla