Radni w starostwie jednogłośnie za budowaniem raciborskiego produktu turystycznego

Koncepcja produktu jak i harmonogram działań zostały zaprezentowane przez niżej podpisanego. Poza radnymi resortowej komisji obecni byli także posłanka Katarzyna Dutkiewicz, wiceprezydent Michał Fita, starosta Grzegorz Swoboda i przedstawiciele gmin, a także członkowie Stowarzyszenia Odra 1945 r. Z założeniami zapoznał się już wcześniej prezydent Dariusz Polowy, członkowie zarządu powiatu, a także koalicyjni radni w mieście.

Teraz dyskusja przenosi się na forum rad samorządu powiatowego i miejskiego. Zgoda radnych ma być wstępem do działań roboczych, podczas których - w pierwszym etapie - powstanie opracowanie szczegółowych założeń, proponowanych działań i narzędzi, następnie nastąpi etap konsultacji w grupie roboczej, wreszcie - po poprawkach i uwagach - przyjęcie i wdrożenie w życie zgodnie z zaakceptowanym kalendarzem.

Zaprezentowany zarys obejmuje działania do 2021 r. Zamek na Ostrogu jest własnością powiatu, Muzeum miasta. Pierwszy obiekt ma duże wolne przestrzenie, drugi magazyny pełne zabytków. Porozumienie o współpracy pozwoli na nowo zagospodarować posiadane zasoby jak również stworzyć unikalny produkt turystyczny oparty o te dwa miejsca.

Dziś zamek generuje z biletów blisko 41 tys. zł rocznie. To raptem 111 zł na dzień przy dziennych kosztach osobowych na poziomie ponad 1220 zł. Muzeum osiąga rocznie 128 tys. zł przychodów przy czym - poza biletami - są to również wpływy z nadzorów archeologicznych i wynajmu sali. Koszt utrzymania obu instytucji to ponad 2,5 mln zł rocznie.

Według danych GUS, w 2017 r. podróżowało 59 proc. Polaków powyżej 15. roku życia, o 14 proc. więcej niż w 2010 r. Udział turystyki w polskim PKB wynosi już 6 proc., a specjaliści nie mają wątpliwości, że potencjał sektora jest znacznie większy. Polska jest 19. najczęściej odwiedzanym krajem na świecie. 17 mln turystów zostawia u nas 13 mld euro. Rośnie znaczenie mikropodróży - wypadów jednodniowych lub weekendowych. W strategiach rozwoju miasta i powiatu raciborskiego zauważono potencjał turystyczny, ale nie podejmowano działań, które mogłyby stworzyć atrakcyjny produkt zapewniający dochód, zarówno dla zamku i Muzeum jak i raciborskiego sektora hotelowo-gastronomicznego.

Obecne władze w mieście i powiecie są zainteresowane podjęciem działań, początkowo w samym Raciborzu, następnie w skali całego powiatu. Produkt turystyczny miasta Raciborza ma być oparty o synergię działających już w tym obszarze instytucji, głównie wspomnianego Muzeum oraz zamku, ale również otoczenia placówek kultury. Nie zmierza zatem do likwidacji instytucji, ale ponownego zdefiniowania ich roli pod kątem generowania przychodów z turystyki.

Wiodącą placówką ma być Muzeum, które - wedle założeń - na zamku zyska nowe przestrzenie ekspozycyjne. Przebudowa oferty wystawienniczej z jednej strony będzie skoncentrowana na maksymalizacji ruchu turystycznego (nowoczesna i unikalna w skali kraju wystawa w Krainie Ozyrysa - adaptacja, jak wstępnie założono w koncepcji, części zamku na starożytny grobowiec, wystawy antropologiczne i archeologiczne przy ul. Gimnazjalnej towarzyszące znajdującej się tu odkrytej w latach 90. unikalnej nekropolii Piastów i Przemyślidów), z drugiej na wzmocnieniu funkcji naukowej i konserwatorskiej, w tym uwzględnieniu potrzeb społeczności lokalnej w zakresie dostępu do dziedzictwa kulturowego (wystawy czasowe, lekcje muzealne).

Agencja na zamku ma się z kolei skoncentrować na budowaniu ruchu turystycznego poprzez działania organizacyjne i promocyjne, szczególnie w sezonie wysokim (maj-wrzesień).

Oferta raciborskiego produktu będzie skierowana w pierwszym okresie do najbliższego otoczenia, czyli mieszkańców aglomeracji górnośląskiej i rybnickiej, w dłuższym - przy stabilizacji marki - do szerokiego kręgu turystów weekendowych (mikropodróże) jako alternatywa dla atrakcji Podbeskidzia, Jury Krakowsko-Częstowskiej czy regionu ostrawsko-opawskiego.

Bezpośrednim celem jest wygenerowanie przychodów z biletów (koncepcja zakłada karnety rodzinne na wszystkie raciborskie atrakcje), które początkowo będą inwestowane w poprawę jakości produktu, docelowo zaś obniżą samorządom koszty funkcjonowania zamku i Muzeum.

Pośrednim celem jest zapewnienie dopływu klientów do lokalnego, raciborskiego sektora hotelowo-gastronomicznego. W tym sensie beneficjentem proponowanych rozwiązań jest głównie Miasto Racibórz, które zyska nie tylko nowe atrakcje turystyczne, ale i narzędzie do działań na rzecz ożywienia śródmieścia, w tym zagospodarowania wolnych lokali użytkowych.

Koncepcja pomyślana jest na 4-5 lat. Po sformatowaniu produktu m. Raciborza mają zostać dołączone sąsiednie komponenty - Rudy (gm. Kuźnia Raciborska), gm. Krzyżanowice, gm. Rudnik (Łubowice), gm. Pietrowice Wielkie i Kornowac oraz pozostałe. Fundamentem będą wspólne schematy organizacyjne w zakresie promocji, wizualizacji, budowy oferty, uczestnictwa w targach itp.

Koncepcja uwzględnia również przygotowanie scenariusza wielotematycznej wystawy na temat początków księstwa górnośląskiego z wyeksponowaniem znaczenia polskiego rodu Piastów oraz górnej Odry w dziejach średniowiecznej Polski. Byłby on podstawą do ubiegania się o wsparcie finansowe z resortu kultury i dziedzictwa narodowego na dokończenie remontu i adaptację słodowni w zachodnim skrzydle zamku. Przeniesienie z kolei na Ostróg wystawy browarniczej z ul. Chopina pozwoliłoby podjąć starania o wpisanie zamku na szlak Industriady. Odrębnym zagadnieniem jest koncepcja przestrzennego muzeum Odry.

Koncepcja zakłada również trwałe wpisanie w działania organizacyjne raciborskich organizacji, m.in. Stowarzyszenia Odra 1945 oraz Drengów, w tym wykorzystanie ich potencjału do obsługi ruchu turystycznego.

Po powiecie koncepcja ma być omówiona na forum radnych miejskich. Jeśli i tam zyska akceptację, zarząd powiatu oraz prezydent zyskają upoważenienie do rozpoczęcia działań już z końcem tego roku.

Grzegorz Wawoczny, Zakład Turystyki i Rekreacji Instytutu Kultury Ficzynej i Zdrowia PWSZ Racibórz

Koncepcja została opracowana i zaprezentowana pro publico bono