Geotermia w Raciborzu. Czy to się opłaca?

Treść interpelacji radnych

Źródła geotermalne to najbardziej ekologiczne (pozwalające znacząco zredukować emisję gazów cieplarnianych i zanieczyszczeń powietrza) źródła energii cieplnej, niezależne i stabilne, co w świetle dzisiejszych wydarzeń na świecie ma szczególną wartość i znaczenie. Energia zawarta w wodach termalnych jest dostępna zawsze, niezależnie od pogody i pory roku. Geotermia pozwala nie tylko w dużym stopniu wyeliminować emisję szkodliwych substancji do atmosfery, ale może jednocześnie zapewnić miastu stabilne dostawy ciepła. Energetyka geotermalna to kluczowe źródło dla rozwoju niskoemisyjnego ciepłownictwa zarówno systemowego, jak i indywidualnego. Wykorzystywana jest nie tylko w ogrzewaniu mieszkań, domów, firm, ale również budynków użyteczności publicznej.

Wiele gmin już postanowiło zainwestować w energetykę geotermalną. Z informacji przekazywanych przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wynika, iż od początku 2022 r. Państwowy Instytut Geologiczny - Państwowy Instytut Badawczy wydał gminom 150 wstępnych opinii w zakresie występowania i możliwości zagospodarowania wód termalnych na wskazanych lokalizacjach, gdzie 65 z nich uzyskało pozytywne rekomendacje. Natomiast w Sieradzu w latach 2018-2019, za pieniądze z NFOŚiGW wykonano odwiert badawczy, a obecnie trwa już budowa nowoczesnej ciepłowni geotermalno-biomasowej.

Wsparcie dla samorządów planujących inwestycje w geotermię jest możliwe między innymi przy wsparciu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który zwiększył budżet z 300 do 480 mln złotych w programie "Udostępnianie wód termalnych w Polsce" na badania lokalnych zasobów wód termalnych. Przedłużono również termin na składanie wniosków do 30 września 2022 r.

Mając na uwadze powyższe oraz biorąc pod uwagę również planowaną przez Gminę Racibórz inwestycję rozbudowy aquaparku H2Ostrórg, wnioskuję o podjęcia działań zmierzających do złożenia wniosku do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na badania lokalnych wód termalnych w Gminie Racibórz w ramach programu "Udostępnianie wód termalnych w Polsce". Z pewnością wykorzystanie źródeł geotermalnych przez Gminę Racibórz przyczyni się do czerpania z tego korzyści przez długie lata.

Odpowiedź prezydenta

Odpowiadając na interpelację dotyczącą pozyskania funduszy z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na badania lokalnych wód termalnych w mieście Racibórz w ramach programu „Udostępnianie wód termalnych w Polsce”, informuję, że Urząd Miasta Racibórz na chwilę obecną nie brał pod uwagę możliwości pozyskania wód geotermalnych.

Wody geotermalne w Polsce występują na obszarze około 2/3 terytorium kraju. Nie oznacza to jednak, że na całym tym obszarze istnieją warunki techniczno-ekonomiczne uzasadniające budowę instalacji geotermalnych. Przy znanych technologiach pozyskiwania i wykorzystywania wody geotermalnej w obecnych warunkach ekonomicznych najefektywniej mogą być wykorzystane wody geotermalne o temperaturze większej od 60°C. Oprócz wartości mocy termicznej ważnymi czynnikami rzutującymi na efektywność pozyskania energii geotermalnej są też - położenie zwierciadła wód podziemnych, wartość depresji podczas eksploatacji złoża oraz stabilność wydajności w czasie. Podczas oceny efektywności konkretnej inwestycji geotermalnej czynniki te winny być każdorazowo analizowane i uwzględniane.

Jak wskazują analizy dokonane w dokumencie „Opracowanie metody programowania i modelowania systemów wykorzystania odnawialnych źródeł energii na terenach nieprzemysłowych województwa śląskiego, wraz z programem wykonawczym dla wybranych obszarów województwa” z 2005 r. potencjał wykorzystania energii geotermalnej w powiecie raciborskim nie jest wysoki (załącznik graficzny). Także „Wieloletni Program Rozwoju Wykorzystania Zasobów Geotermalnych w Polsce” opracowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w 2021 r. nie wskazuje na obszary w naszym regionie.

Jeżeli chodzi o sięgnięcie po środki na badanie wód w obecnie ogłoszonym przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej konkursie nie jest to możliwe ze względu na konieczność posiadania przez wnioskodawcę projektu robót geologicznych na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż wód termalnych, zatwierdzonego decyzją właściwego marszałka województwa oraz analizy uwarunkowań wykorzystania wód termalnych. Urząd Miasta Racibórz nie posiada takiej dokumentacji ani środków przewidzianych na koszty ich opracowania oraz koszty wstępnych badań, jakie byłyby w tym przypadku niezbędne.