Premier Morawiecki z roboczą wizytą na terenie zbiornika Racibórz [FOTO i WIDEO]

Decyzja o wizycie premiera na terenie zbiornika Racibórz zapadła wczoraj popołudniem. Ostatnie wezbranie Odry pokazuje, że to niezwykle ważna budowla, zapewniająca bezpieczeństwo na odcinku aż do Wrocławia. Będzie uruchamia w przypadku wezbrań katastrofalnych. Wczoraj, 23 czerwca, z procedurami zapoznali się przedstawiciele służb kryzysowych. Oficjalne przecięcie wstęgi zapowiedziano na 30 czerwca.

Przypomnijmy, 18 czerwca 2013 r. pomiędzy Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w Gliwicach (inwestorem) a firmą Dragados SA z siedzibą w Hiszpanii została zawarta umowa na budowę suchego zbiornika przeciwpowodziowego Racibórz Dolny. Prace w ramach tej umowy realizowane były do października 2016 r. Umowa na dokończenie budowy zbiornika pomiędzy PGW Wody Polskie a konsorcjum firm BUDIMEX S.A. (Polska) oraz Ferrovial Agroman S.A. (Hiszpania) została zawarta 30 listopada 2017 r. Polecenie Rozpoczęcia Robót Wydano 8 stycznia 2018. Wykonawca miał 740 dni na realizację robót. Zdążył w terminie. Od 3 września 2016 r., funkcję Inżyniera kontraktu pełniła firma AECOM.

Źródłami finansowania inwestycji są: pożyczka Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju (Bank Światowy) 283,6 mln zł; kredyt Banku Rozwoju Rady Europy 489,84 mln zł; środki towarzyszące budżetu państwa 117,2 mln zł; środki Unii Europejskiej 667,04 mln zł; środki Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej 41,6 mln zł; współfinansowanie (BPUE) 280,64 mln zł; RP rezerwa celowa na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych 3 mln zł, a także inne, mniejsze źródła.

Zbiornik Racibórz Dolny mieści się w granicach województwa śląskiego, na terenach należących do miasta Raciborza oraz gmin Krzyżanowice, Kornowac, Lubomia i Gorzyce. Obiekt zajmuje powierzchnię 2626 ha, na której znajdują się czasza zbiornika, obwałowania, kanał zrzutowy oraz obiekty melioracyjne regulujące stosunki wodne na przyległym terenie. Zbiornik Racibórz Dolny zajmuje tereny od mostu drogowego w Krzyżanowicach, aż za rozgałęzienie rzeki Odry na Odrę Miejską i Kanał Ulgi w Raciborzu. Na obszarze tym znajdują się użytki rolne, lasy, użytki kopalne oraz byłe tereny osiedlowe wysiedlanych wsi - Nieboczowów i Ligoty Tworkowskiej zamieszkałych wcześniej przez ok. 240 rodzin.

Głównym celem budowy suchego zbiornika przeciwpowodziowego (polderu) na Odrze jest zapewnienie ochrony przeciwpowodziowej dla ponad 1,3 mln ludności zamieszkującej na terenie województw śląskiego, opolskiego i dolnośląskiego. Inwestycja umożliwi również realizację jednego z celów Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dn. 23 października 2007 r. (Dyrektywy 2007/60/WE), w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim, którym jest minimalizowanie ryzyka powodziowego i ograniczanie skutków powodzi.

Wezbrania do wielkości Q = 1 210 m3/s (przepływ dozwolony ze względów ekologicznych, o prawdopodobieństwie 5%, czyli woda zdarzająca się średnio co dwadzieścia lat) będą przepuszczane przez zbiornik bezpośrednio, bez spiętrzenia. Poza wezbraniami zbiornik nie będzie napełniony (poza akwenami wyrobisk i samej Odry). Redukcji będą podlegały jedynie fale powodziowe o kulminacjach wyższych niż przepływ dozwolony Q = 1 210 m3/s ustalony w raporcie o oddziaływaniu na środowisko dla odcinka Odry poniżej Raciborza. Fale o kulminacji do 2 400 m3/s (jest to przepływ o prawdopodobieństwie przewyższenia 0,2% - zbliżony do miarodajnego) będą przez zbiornik redukowane do poziomu przepływu dozwolonego Q = 1 210 m3/s. Większe fale jak np. fala powodziowa zbliżona do katastrofalnej z roku 1997, szacowanej na 3 120 m3/s, będzie redukowana do 1 538 m3/s.

Zakłada się, że Zbiornik Racibórz Dolny zapewni skuteczną ochronę poprzez zapewnienie retencji powodziowej, która umożliwi znaczne obniżenie przepływów poniżej, a tym samym zwiększy się skuteczność istniejącego systemu ochrony przeciwpowodziowej (możliwość spłaszczenia fali powodziowej), jak również przez opóźnienie momentu dojścia kulminacji fali odrzańskiej do Nysy Kłodzkiej, a przez to zmniejszenie prawdopodobieństwa nałożenia się dwóch kumulacji fal.

Elementy budowlane polderu:

Obiekt nr 1 - zapora czołowa wraz z budowlą przelewowo-spustową, umożliwiającą właściwe sterowanie przepływami wód powodziowych przez zbiornik oraz Upust do Odry miejskiej, kanał dopływowy i odpływowy.
Obiekt nr 2 - zapora lewobrzeżna wraz z urządzeniami towarzyszącymi, przełożonym korytem rzeki Psiny poza czasze zbiornika, Rów Tworkowski, rozdział wód rzeki Psiny.
Obiekt nr 3 - zapora prawobrzeżna wraz z urządzeniami towarzyszącymi, zbiornikami: Syrynka, Pogrzebień, Lubomia, Buków oraz przepompowniami Lubomia i Buków.
Obiekt nr 4 - zaplecze eksploatacyjne zbiornika
Obiekt nr 5 – czasza zbiornika z wyspami i kompensacją przyrodniczą.

Podstawowe parametry techniczne zbiornika:
- poziom korony zapory 197,50m n.p.m
- maksymalny poziom piętrzenia – 195,20m n.p.m,
- objętość wody przy maksymalnym piętrzeniu – 185,0mln m3
- maksymalna powierzchnia zwierciadła wody - 26,3km,
- długość całkowita zapór ziemnych – 22,4km,
- maksymalna wysokość zapór ziemnych – 11,1m.