Europa dla obywateli. Raciborzanie z zaproszeniem do Brukseli

Wśród zaproszonych znalazła się międzynarodowa grupa z pięciu państw i siedmiu miast partnerskich, w tym z Raciborza, realizująca duży projekt dotyczący końca I wojny światowej (1918; At the end of a war). W ramach wspomnianego projektu współpracowali przedstawiciele miast, także historycy z miejscowych uczelni i przedstawiciele współpracujących towarzystw historycznych oraz muzeów z miast Bracknell, Jülich, Ljubljana, Leverkusen, Racibórz, Schwedt i Villenueve d' Ascq. Koordynatorem ze strony Raciborza był prezes TMZR, dr Piotr Sput, który przyjechał do Brukseli wraz z czterema innymi koordynatorami z Niemiec, Anglii i Francji. Z zaprzyjaźnionych miast przejechało dwóch Niemców, Angielka i Francuz.

Warto wspomnieć, że niektóre z siedmiu wymienionych wyżej miast współpracuje ze sobą od kilkudziesięciu lat. Leverkusen jest miastem partnerskim Raciborza od roku 2002. Początki współpracy TMZR oraz OGV z Leverkusen sięgają roku 2005.

Dwudniowe spotkanie w Brukseli miało w pierwszym dniu charakter oficjalny. Uczestnicy spotkali się w pałacu miejskim Concert Noble przy Rue dˈArlon 82, gdzie uczestniczyli w oficjalnym, muzycznym otwarciu konferencji Europe for Citizens – History Defines our Future. Następnie uczestników przywitał gospodarz spotkania – Komisarz Unii Europejskiej ds. migracji, spraw wewnętrznych i obywatelstwa. Dziękował wszystkim przybyłym za ich wkład w nawiązywanie europejskiej współpracy, szerzenie idei i wartości europejskich, odkrywanie i propagowanie wspólnej historii i korzeni narodów europejskich.

Po wystąpieniu odbyła się ciekawa dyskusja panelowa, w której swe poglądy na najważniejsze sprawy europejskie przedstawili trzej komisarze unijni: wspomniany już komisarz ds. migracji, spraw wewnętrznych i obywatelstwa Dimitris Avramopoulos, Věra Jourová, komisarz ds. sprawiedliwości, konsumentów i równouprawnienia płci oraz Corina Creţu, komisarz ds. polityki regionalnej. W drugiej części dyskusji padało wiele ciekawych pytań z sali, na które komisarze, szczególnie panie, nie były w stanie lub nie chciały jednoznacznie odpowiedzieć. W kuluarach słychać było opinie, że urzędnicza Bruksela jest od kilku miesięcy w letargu przedwyborczym i prawie wszyscy wyczekują z pewnym lękiem wyników wyborów do Parlamentu Europejskiego. Na to wszystko zaś nałożyła się wszechobecna i paraliżująca polityczną Brukselę poprawność polityczna.

W prywatnej rozmowie po części oficjalnej rozmawialiśmy z Dimitrisem Avramopoulosem, byłym, wielokrotnym ministrem, m.in. spraw zagranicznych Grecji i wytrawnym urzędnikiem unijnym dowiedzieliśmy się wiele ciekawostek dotyczących funkcjonowania europejskich instytucji i urzędników. Dzień pierwszy zakończył koncert zespołu kameralnego, który wykonał dzieła Gustava Mahlera, Johanna Straussa syna i ojca oraz Alexandra von Zemlinskyˈego oraz trwające do później nocy rozmowy w hotelowym barze.
Drugi dzień przebiegał pod znakiem wykładów, warsztatów, spotkań roboczych i zwiedzania wystaw Muzeum (Domu) Historii Europejskiej, gdzie wszystkie imprezy się w tym dniu odbywały. Ciekawy był wykład i dyskusja panelowa z naukowcami dot. różnych aspektów funkcjonowania Unii Europejskiej, jej kondycji oraz przyszłości. Wystąpił w niej także przedstawiciel Polski prof. Włodzimierz Borodziej z Uniwersytetu Warszawskiego, przewodniczący i kurator rady naukowej Domu Historii Europejskiej.

W dalszych spotkaniach uczestnicy dowiedzieli się wielu cennych i znaczących szczegółów dotyczących funkcjonowania programu Erasmus+, programu Europa dla obywateli, priorytetów poszczególnych komponentów programu Europa dla obywateli, szczególnie tych dotyczących najbliższych dwóch lat. Jako że priorytety owe są wybitnie historyczne, zawierają w sobie komponenty bardzo odpowiadające zainteresowaniom naszej wielonarodowej ekipy badawczej, należy przypuszczać, iż w najbliższym czasie rozpoczniemy prace nad kolejnym projektem, który opisuje znaczące wydarzenia historyczne z perspektywy siedmiu zaprzyjaźnionych miast i towarzystw historycznych.

Warto dodać, że krótki opis naszego projektu wraz ze zdjęciami naszej grupy znalazły się w oficjalnym biuletynie Komisji Europejskiej dot. programów europejskich. Projekt ten trwał ponad pięć lat, w tym czasie zorganizowaliśmy kilka wystaw, spotkań studyjnych, konsultacyjnych, sesji naukowych, wystaw oraz wydaliśmy kilka wydawnictw zwartych, z których wydana ostatnio książka (Kriegsenden in europäischen Heimaten, red. Guido von Büren, Michael D. Gutbier, Wolfgang Hasberg, Leverkusen 2019, ISBN 978-3-87707-145-8, ss. 638) wzbudziła bardzo duże zainteresowanie świata naukowego, także urzędników w Brukseli. Kilka dłuższych artykułów w książce dotyczy historii naszego miasta w okresie I wojny światowej. Fakt, że zostaliśmy zauważeni także w Brukseli jest dla nas pewnym wyróżnieniem, potwierdzeniem dobrze wykonanej pracy, mamy też nadzieję, że ułatwieniem oraz zachętą na przyszłość.

Piotr Sput