Raciborski szpital bez pieniędzy z KPO. Zabrakło trzech punktów do dofinansowania

Sprawa pieniędzy na inwestycje w raciborskim szpitalu była przedmiotem interwencji poselskiej Gabrieli Lenartowicz. Posłanka zwróciła się do Ministerstwa Zdrowia z pytaniami dotyczącymi projektu przygotowanego przez Szpital Rejonowy im. dr. Józefa Rostka w Raciborzu w ramach Krajowego Planu Odbudowy.

Chodziło o przedsięwzięcie związane z poprawą jakości leczenia onkologicznego. W ramach projektu planowano między innymi remont Dziennego Oddziału Chemioterapii i Centralnej Sterylizacji oraz zakup sprzętu medycznego.

Dla raciborskiej placówki inwestycja miała znaczenie nie tylko z punktu widzenia infrastruktury. Szpital jest jednym z podstawowych ośrodków leczenia mieszkańców Raciborza oraz okolicznych powiatów, a z jego usług korzystają także pacjenci z terenów sąsiedniego województwa opolskiego.

Szpital przeszedł ocenę formalną

Odpowiedź Ministerstwa Zdrowia pokazuje, że projekt nie został odrzucony z powodów formalnych. Raciborski szpital spełnił wszystkie 19 kryteriów horyzontalnych i otrzymał w tej części pełną pulę 19 punktów. Oznacza to, że projekt został oceniony pozytywnie pod względem formalnym i podstawowych warunków udziału w naborze.

O wyniku konkursu zdecydowała jednak przede wszystkim ocena merytoryczna, a konkretnie punktacja w kryteriach rankingujących. W tej części raciborski projekt nie uzyskał wystarczającej liczby punktów, aby znaleźć się wśród przedsięwzięć rekomendowanych do finansowania.

29 punktów zamiast wymaganych 32

Łącznie projekt raciborskiego szpitala uzyskał 29 punktów. Do minimalnego progu umożliwiającego uzyskanie dofinansowania zabrakło więc trzech punktów.

Szczegółowa punktacja przedstawiała się następująco:

0/4 pkt – liczba zrealizowanych świadczeń w zakresie leczenia zabiegowego chirurgicznego,
5/5 pkt – stosunek populacji w promieniu 70 km do liczby ośrodków onkologicznych,
0/5 pkt – poziom zabezpieczenia świadczeń onkologicznych,
2/6 pkt – rozpoczęcie świadczeń dla nowych grup nowotworów,
1/1 pkt – rozszerzenie programów lekowych,
0/5 pkt – rozpoczęcie udzielania świadczeń w zakresie chemioterapii,
2/3 pkt – zwiększenie zakresu funkcjonalnego kluczowego sprzętu,
0/3 pkt – efektywne wykorzystanie kluczowego sprzętu,
0/3 pkt – wymiana wyeksploatowanego sprzętu,
0/3 pkt – poziom przygotowania przedsięwzięcia do realizacji.

Najwyżej oceniono więc między innymi kryterium dotyczące relacji liczby mieszkańców w promieniu 70 km do liczby ośrodków onkologicznych. Raciborski projekt otrzymał tutaj maksymalną liczbę 5 punktów. Pełny punkt uzyskał także za rozszerzenie programów lekowych.

Z drugiej strony w kilku kryteriach projekt nie otrzymał żadnego punktu. Dotyczyło to między innymi liczby zrealizowanych świadczeń w zakresie leczenia zabiegowego chirurgicznego, poziomu zabezpieczenia świadczeń onkologicznych, rozpoczęcia udzielania świadczeń w zakresie chemioterapii, efektywnego wykorzystania kluczowego sprzętu, wymiany wyeksploatowanego sprzętu oraz poziomu przygotowania inwestycji do realizacji.

Dwunaste miejsce poza pulą finansowania

W konsekwencji projekt został sklasyfikowany na 12. miejscu wśród przedsięwzięć ocenionych pozytywnie, ale nierekomendowanych do objęcia wsparciem. Raciborski wniosek znalazł się na tej pozycji ex aequo z pięcioma innymi podmiotami.

To istotne rozróżnienie. Projekt nie został bowiem oceniony negatywnie. Przeszedł ocenę formalną i uzyskał pozytywną ocenę, jednak liczba punktów nie pozwoliła na zakwalifikowanie go do grupy przedsięwzięć objętych finansowaniem.

Posłanka pytała o szczegółowe kryteria

Właśnie o sposób oceny projektu oraz możliwość znalezienia pieniędzy na jego realizację Gabriela Lenartowicz zwróciła się do Ministerstwa Zdrowia. W interpelacji pytała między innymi o zastosowane kryteria, szczegółową punktację oraz uzasadnienie przyznania poszczególnych punktów. Interesowało ją także miejsce raciborskiego projektu na liście rankingowej, możliwość uzyskania pieniędzy w przypadku pojawienia się oszczędności w ramach programu oraz ewentualne inne źródła finansowania inwestycji.

Jak wskazuje posłanka, znaczenie tej sprawy jest większe niż sam wynik konkursowej tabeli. Projekt dotyczy bowiem infrastruktury i wyposażenia wykorzystywanego w leczeniu onkologicznym, a więc obszaru mającego bezpośrednie znaczenie dla bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców.

Czy powiatowe szpitale mają szanse w rywalizacji z największymi ośrodkami?

W ocenie Gabrieli Lenartowicz szczególnej uwagi wymaga sposób konstruowania kryteriów rankingowych. W przypadku dużych szpitali i wyspecjalizowanych ośrodków możliwości spełnienia niektórych warunków mogą być zdecydowanie większe niż w przypadku placówek powiatowych.

Raciborski szpital otrzymał pełną liczbę punktów w kryterium odnoszącym się do liczby mieszkańców w promieniu 70 km w stosunku do liczby funkcjonujących ośrodków onkologicznych. Jednocześnie stracił punkty w kilku kryteriach związanych między innymi z zakresem realizowanych świadczeń, wykorzystaniem sprzętu czy stopniem przygotowania przedsięwzięcia.

To rodzi pytanie, czy system punktowy w wystarczającym stopniu uwzględnia specyfikę szpitali powiatowych, które nie dysponują takim zapleczem organizacyjnym, kadrowym i finansowym jak największe ośrodki wojewódzkie.

Miliony dla największych miast

W swojej interwencji posłanka zwróciła również uwagę na sposób rozdysponowania środków KPO w województwie śląskim. Z przedstawionego zestawienia wynika, że największe kwoty przypisane poszczególnym lokalizacjom koncentrują się przede wszystkim w największych ośrodkach regionu.

W zestawieniu znalazły się między innymi:

Katowice – 693,9 mln zł

Gliwice – 267,5 mln zł

Sosnowiec – 184,4 mln zł

Częstochowa – 91,0 mln zł

Bielsko-Biała – 81,3 mln zł

Dla porównania powiat raciborski został wskazany z kwotą 4,81 mln zł, dotyczącą działania D1.1.2 związanego z transformacją cyfrową ochrony zdrowia.

Trzeba jednak zaznaczyć, że zestawienie obejmuje różne działania KPO w obszarze ochrony zdrowia. Nie dotyczy wyłącznie inwestycji onkologicznych. W ramach poszczególnych działań finansowane są także przedsięwzięcia związane między innymi z kardiologią, e-zdrowiem, infrastrukturą uczelni, badaniami i rozwojem oraz opieką długoterminową.

Różnica w skali pozyskanych środków pokazuje jednak, że największe ośrodki mają możliwość korzystania z wielu instrumentów finansowych i kumulowania środków z różnych programów. Mniejsze szpitale powiatowe mają pod tym względem znacznie mniejsze możliwości.

Nie będzie już dodatkowych pieniędzy z tego naboru

Ministerstwo Zdrowia odniosło się również do kwestii ewentualnego zwiększenia finansowania projektu w przypadku pojawienia się oszczędności. Jak wynika z odpowiedzi resortu, raciborski szpital nie wniósł protestu ani odwołania od wyników oceny. Początkowo pojawiała się nadzieja, że część placówek, którym przyznano dofinansowanie, może ostatecznie nie podpisać umów. W takim przypadku uwolnione środki mogłyby trafić do kolejnych projektów znajdujących się na liście rankingowej.

Ministerstwo poinformowało jednak, że taka sytuacja nie nastąpiła. Co więcej, ze względu na końcowy etap wdrażania KPO oraz konieczność terminowego osiągnięcia wszystkich wymaganych kamieni milowych, resort wskazał, że nie ma już możliwości objęcia wsparciem kolejnych przedsięwzięć w ramach tego naboru. Ministerstwo zaznaczyło również, że na dzień przygotowania odpowiedzi nie widzi możliwości sfinansowania tego konkretnego projektu z innego źródła.

Jest Fundusz Medyczny, ale z określonymi warunkami

Resort wskazał jednocześnie na inne instrumenty, które mogą być potencjalnie wykorzystywane do finansowania inwestycji w ochronie zdrowia. Jednym z nich jest Fundusz Medyczny.

W 2026 roku uruchomiono konkurs dotyczący inwestycji związanych z budową, przebudową, modernizacją lub doposażeniem infrastruktury podmiotów leczniczych. Budżet konkursu przekracza 1 mld zł, a poziom dofinansowania może sięgać 100 proc. wartości kosztorysowej inwestycji.

Nie jest to jednak proste zastępstwo dla pieniędzy z KPO. Konkurs dotyczy bowiem zadań związanych z budową, przebudową, modernizacją lub doposażeniem infrastruktury w celu wsparcia procesów konsolidacyjnych podmiotów leczniczych. Oznacza to, że możliwość wykorzystania tego źródła dla konkretnej inwestycji raciborskiego szpitala zależy od spełnienia warunków określonych w naborze.

Inwestycja nadal pozostaje potrzebna

Dla Raciborza problem nie kończy się więc na wyniku konkursu KPO. Projekt uzyskał pozytywną ocenę, ale zabrakło trzech punktów do przekroczenia progu finansowania. Z punktu widzenia mieszkańców najważniejsze pozostaje jednak pytanie, czy planowana modernizacja Dziennego Oddziału Chemioterapii i Centralnej Sterylizacji oraz zakup nowego sprzętu medycznego będą mogły zostać zrealizowane z innego źródła.

Gabriela Lenartowicz zapowiada dalsze działania w tej sprawie. Wskazuje, że inwestycje w leczenie onkologiczne powinny być rozpatrywane nie tylko przez pryzmat pozycji w rankingu, ale również z uwzględnieniem rzeczywistego znaczenia danego szpitala dla lokalnej społeczności.

Szczególne znaczenie ma tutaj położenie Raciborza i zakres oddziaływania miejscowego szpitala. Placówka zabezpiecza potrzeby zdrowotne mieszkańców miasta, powiatu raciborskiego oraz części mieszkańców terenów sąsiednich.

Trzy punkty, które zdecydowały o wszystkim

W przypadku raciborskiego projektu różnica pomiędzy uzyskanym wynikiem a minimalnym progiem była niewielka. 29 punktów oznaczało pozytywną ocenę, ale 32 punkty były potrzebne do zakwalifikowania projektu do finansowania. Ostatecznie więc nie formalne braki, lecz sposób naliczenia punktów w kryteriach rankingowych zdecydował o tym, że inwestycja nie otrzymała pieniędzy z KPO.

Sprawa pokazuje również szerszy problem dotyczący finansowania mniejszych szpitali. Placówki powiatowe pełnią kluczową rolę w zapewnieniu mieszkańcom dostępu do świadczeń, ale jednocześnie muszą konkurować o środki z dużymi ośrodkami dysponującymi znacznie większym potencjałem.

W przypadku Raciborza pozostaje teraz pytanie, czy uda się znaleźć alternatywne źródło finansowania inwestycji i czy kryteria kolejnych programów będą w większym stopniu uwzględniały specyfikę szpitali powiatowych.

Dla mieszkańców najważniejszy pozostaje bowiem efekt końcowy – dostęp do nowoczesnej infrastruktury, sprzętu i leczenia, niezależnie od tego, czy pieniądze na ten cel będą pochodziły z KPO, Funduszu Medycznego czy innego programu. Więcej o sprawie TUTAJ