Kościół, który miał zniknąć. Ocalał dla polskich nabożeństw [KARTKA Z HISTORII]

Po kasacie klasztoru również kościół zbudowany w XIII wieku miał być zburzony. Efektem zabiegów duchowieństwa 24 sierpnia 1811 roku doszło do porozumienia. Kościół zachowano dla odprawiania polskich nabożeństw. Fiskus królewski przeznaczył nawet dotację 926 talarów na utrzymanie dwóch duchownych i kościelnego oraz zakup paramentów kościelnych. Nabożeństwa odbywały się od 1817 do 1938 roku. W latach 1822–1823 dokonano renowacji kościoła, wymieniając m.in. gonty na niepalny dach. W 1874 roku przebudowano elewację na podstawie planu raciborskiego architekta Starcke’go. Elewacja zachodnia od Rynku uzyskała styl neoromański, zaś wieży i elewacjom bocznym przywrócono styl gotycki. Na prawo od głównego wejścia stoi od czerwca 1874 roku marmurowy krzyż. Po lewej stronie portalu jest jeden z pięciu zachowanych w Raciborzu pomników św. Jana Nepomucena. Rzeźba pochodzi sprzed 1720 roku. Stała przed Bramą Nową, a więc na dzisiejszym skwerku Moniuszki, na małym wzgórzu pod drzewem. W związku z likwidacją bramy rzeźbę przeniesiono do kaplicy polskiej kościoła farnego. Tam znajdowała się do 1829 roku, kiedy to ks. prałat Jan Nepomucen Zolondek podarował ją piekarzowi Łapczińskiemu, który postawił ją w ogrodzie swojego domu przy ulicy Odrzańskiej. Łapcziński testamentem zobowiązał spadkobierców do renowacji rzeźby co osiem lat, a w uroczystość tego świętego, przypadającą na 16 maja, a także w oktawę, miała być odpowiednio oświetlona. Wskutek przebudowy ogrodu Łapczyńskiego rzeźbę w 1877 roku umieszczono na obecnym miejscu.

W fasadzie północnej znajduje się wejście na chór muzyczny. Kamienny portal wskazuje datę 1655 roku, kiedy to zakończono odbudowę kościoła po pożarze z roku 1637. Obok jest także herb. Należy do rodziny Odrowążów. Ten ród miał swoją siedzibę w Kamieniu Wielkim koło Strzelec Opolskich. Wywodzi się z niej św. Jacek i błog. Czesław. Herb wskazuje zatem założycieli zakonu w Polsce.

W 1945 roku spalił się dach i ołtarz główny, a uszkodzeniu uległo także sklepienie prezbiterium. Odbudowę rozpoczęto jeszcze w 1945 roku. Zniszczenia kościoła farnego były tak duże, że prostszy wydawał się remont kościoła św. Jakuba. Renowację zakończono w 1947 roku.

źródło: P. Newerla, Dzieje Raciborza i jego dzielnic (2008).

Zdjęcie z kolekcji H. Sowika, koloryzacja z użyciem AI