Nowa Nadzieja pyta o sens przebudowy rynku. Magistrat odpowiada na wątpliwości

Środowisko Nowej Nadziei w Raciborzu skierowało do magistratu obszerne pismo dotyczące planowanej przebudowy centralnej części rynku, realizowanej w ramach pierwszego etapu rewitalizacji. Autorzy pisma wyrazili wątpliwości wobec zakresu inwestycji oraz zasadności wydatkowania środków publicznych. Zwrócili uwagę, że pierwszy etap prac ma kosztować ponad 1,2 mln zł, natomiast całość przedsięwzięcia szacowana jest nawet na kilkadziesiąt milionów złotych.

W piśmie podkreślono, że obecny stan rynku – zdaniem autorów – nie wymaga tak daleko idącej ingerencji, a planowane działania mają głównie charakter estetyczny. Wskazano również na rosnące zadłużenie miasta, które według autorów powinno skłaniać do ograniczania kosztownych inwestycji i skupienia się na infrastrukturze drogowej, oświacie oraz usługach publicznych.

Urząd Miasta odpowiedział, że stan nawierzchni rynku jest niezadowalający. Jak wskazano, płyta rynku jest zdeformowana, co powoduje problemy z odwodnieniem oraz wpływa na bezpieczeństwo użytkowników. Planowana inwestycja ma obejmować wymianę nawierzchni, korektę ukształtowania terenu oraz wykonanie elementów infrastruktury technicznej, w tym zbiorników antykompresyjnych.

Magistrat podkreślił również, że rynek był wcześniej objęty analizami i konsultacjami prowadzonymi przy opracowywaniu Gminnego Programu Rewitalizacji do 2030 roku. Według urzędników przestrzeń rynku została w tych dokumentach wskazana jako wymagająca działań rewitalizacyjnych.

W odpowiedzi zaznaczono też, że inwestycja ma poprawić bezpieczeństwo, ograniczyć degradację nawierzchni oraz zwiększyć funkcjonalność reprezentacyjnej przestrzeni miasta poprzez wprowadzenie zieleni i elementów małej architektury. Miasto poinformowało ponadto o działaniach zmierzających do pozyskania środków zewnętrznych na kolejne etapy przedsięwzięcia.

Pismo Nowej Nadziei

Szanowni Państwo,

w imieniu mieszkańców oraz sympatyków naszego środowiska wyrażamy poważne wątpliwości dotyczące ogłoszonego przetargu na przebudowę centralnej części rynku w Raciborzu, realizowanego w ramach pierwszego etapu rewitalizacji.

Uważamy, że planowana inwestycja – obejmująca m.in. wymianę nawierzchni z kostki granitowej na płyty z piaskowca, montaż elementów małej architektury oraz ingerencję w istniejącą infrastrukturę – budzi istotne zastrzeżenia co do zasadności wydatkowania środków publicznych. Szacunkowy koszt pierwszego etapu, przekraczający 1,2 mln zł, jest nieproporcjonalny do potencjalnych korzyści dla mieszkańców.

Należy jednak podkreślić, że obecnie procedowany etap stanowi jedynie początek znacznie większego przedsięwzięcia, którego łączny koszt szacowany jest na około 14 mln zł, a w szerszym zakresie nawet kilkadziesiąt milionów złotych. Oznacza to, że decyzje podejmowane na tym etapie będą miały bezpośredni wpływ na wieloletnie obciążenie budżetu miasta.

W naszej ocenie obecny stan rynku nie wymaga tak daleko idącej ingerencji, a proponowane zmiany mają w dużej mierze charakter estetyczny, nie zaś funkcjonalny. Oznacza to, że środki publiczne mają zostać przeznaczone na działania, które nie rozwiązują realnych problemów mieszkańców.

Nie można uznać tej inwestycji za priorytetową, zwłaszcza w kontekście rzeczywistych potrzeb miasta, takich jak infrastruktura drogowa, oświata czy poprawa jakości usług publicznych.

Zwracamy się zatem z pytaniami:
• Jakie konkretne i mierzalne korzyści przyniesie ta inwestycja mieszkańcom?
• Czy przeprowadzono konsultacje społeczne i jaka była ich rzeczywista skala?
• Jakie są prognozowane koszty utrzymania nowej nawierzchni i infrastruktury w kolejnych latach?
• Czy rozważono alternatywne, mniej kosztowne rozwiązania?

Apelujemy o ponowne przeanalizowanie zasadności tej inwestycji oraz zwiększenie transparentności w podejmowaniu decyzji dotyczących wydatkowania środków publicznych. Oczekujemy również rzetelnej i szczegółowej informacji skierowanej do mieszkańców, która jasno przedstawi cele oraz realne efekty planowanej rewitalizacji.

Jednocześnie zwracamy szczególną uwagę na sytuację finansową miasta, która wymaga pilnej i zdecydowanej reakcji. Zadłużenie zbliżające się do poziomu około 105 mln zł, powiększone niedawnym kredytem w wysokości 47,3 mln zł, stanowi realne zagrożenie dla dalszego rozwoju Raciborza.

Brak działań w zakresie ograniczania zadłużenia doprowadzi w najbliższych latach do konieczności ograniczenia lub wręcz zamrożenia kluczowych inwestycji, w tym infrastruktury drogowej, oświaty oraz innych podstawowych obszarów funkcjonowania miasta. Przy obecnym poziomie zadłużenia miasta kontynuowanie wydatków na inwestycje o charakterze głównie estetycznym należy uznać za działanie sprzeczne z zasadą odpowiedzialnego zarządzania finansami publicznymi.

W naszej ocenie priorytetem powinno być ograniczanie zadłużenia oraz kierowanie środków tam, gdzie przynoszą one rzeczywistą wartość dla mieszkańców i wzmacniają lokalną gospodarkę.

Oczekujemy udzielenia odpowiedzi w możliwie najkrótszym terminie oraz przedstawienia szczegółowego uzasadnienia zasadności tej inwestycji.

Z poważaniem
Adam Zemła

Odpowiedź z Urzędu Miasta

Wydział Inwestycji i Urbanistyki Urzędu Miasta Racibórz, odpowiadając na przesłane uwagi dotyczące planowanej inwestycji obejmującej przebudowę centralnej części rynku, informuje, co następuje:

Obecny stan nawierzchni rynku jest niezadowalający. Płyta rynku jest mocno zdeformowana, co generuje problem z właściwym odwodnieniem terenu i wpływa na bezpieczeństwo użytkowników oraz trwałość istniejącej infrastruktury.

Projektowana przebudowa obejmie w szczególności:
– wymianę zdegradowanej nawierzchni,
– korektę ukształtowania terenu w celu zapewnienia skutecznego odprowadzenia wód opadowych,
– realizację elementów infrastruktury technicznej, w tym zbiorników antykompresyjnych.

Realizacja planowanej inwestycji przyczyni się do:
– poprawy bezpieczeństwa użytkowników poprzez eliminację nierówności terenu,
– ograniczenia zjawiska zalegania wody i degradacji nawierzchni,
– zwiększenia trwałości oraz ograniczenia ryzyka kosztownych napraw w przyszłości.

Dodatkowo inwestycja wpłynie na poprawę funkcjonalności i jakości najbardziej reprezentacyjnej przestrzeni publicznej w Raciborzu poprzez wprowadzenie elementów małej architektury oraz zieleni ozdobnej niskiej i wysokiej, co umożliwi bardziej efektywne wykorzystanie rynku przez mieszkańców, w tym również poprawę bezpieczeństwa i komfortu poruszania się po jego płycie.

Konsultacje społeczne w ramach planowanego zamierzenia inwestycyjnego nie były prowadzone. Niemniej jednak należy wskazać, że obszar rynku był wielokrotnie objęty analizami oraz konsultacjami społecznymi przeprowadzonymi m.in. w ramach opracowania Gminnego Programu Rewitalizacji dla Miasta Racibórz do roku 2030. Wyniki tych konsultacji wskazują, że rynek został zidentyfikowany jako przestrzeń wymagająca działań rewitalizacyjnych.

Planowana inwestycja stanowi realizację założeń programu rewitalizacji, w szczególności w zakresie poprawy jakości przestrzeni publicznych oraz funkcjonowania centralnych obszarów miasta. Jednocześnie należy podkreślić, że działania inwestycyjne będą etapowane i prowadzone z uwzględnieniem zarówno potrzeb technicznych, jak i możliwości finansowych miasta.

Projektowane rozwiązania materiałowe i techniczne dobrane zostały z uwzględnieniem trwałości oraz optymalizacji kosztów eksploatacyjnych w dłuższej perspektywie użytkowania. Przyjęte rozwiązania opierają się na materiałach i technologiach powszechnie stosowanych w przestrzeniach publicznych, o potwierdzonej trwałości i przewidywalnych kosztach eksploatacyjnych. Szczegółowe koszty utrzymania będą możliwe do precyzyjnego określenia po zakończeniu realizacji oraz przyjęciu standardów eksploatacyjnych.
Zakres inwestycji wynika z konieczności rozwiązania istniejących problemów technicznych, w szczególności związanych ze stanem nawierzchni oraz odwodnieniem. Planowane prace stanowią kompleksowe podejście do powyższych zagadnień i wykluczają stosowanie rozwiązań doraźnych i nieskutecznych w dłuższej perspektywie.

Zakres korzyści dla mieszkańców obejmuje nie tylko poprawę bezpieczeństwa i funkcjonalności przestrzeni publicznej, ale również zwiększenie komfortu przebywania w jej otoczeniu oraz możliwość jej wykorzystania do celów rekreacyjno-wypoczynkowych, a także organizacji życia społecznego. Są to elementy trudne do bezpośredniego wyrażenia w wartościach materialnych, jednak stanowią istotny aspekt polityki rozwoju miasta i standardowy element inwestycji w obszarach centralnych.

W związku z powyższym ocena zasadności przedmiotowej inwestycji uwzględnia wymierne korzyści materialne i techniczne wynikające z jej realizacji, jak również jej społeczne znaczenie dla mieszkańców Raciborza. Ponadto należy podkreślić, że władze miasta podjęły działania zmierzające do pozyskania środków zewnętrznych na realizację kolejnych etapów inwestycji, a także do objęcia dofinansowaniem poniesionych do tej pory nakładów.

Z up. Prezydenta Miasta
Naczelnik
Wydziału Inwestycji i Urbanistyki