Komisja opiniowała uchwałę dotyczącą kompostowni. Ostra dyskusja o przyszłości odpadów zielonych w Raciborzu

Podczas 19. posiedzenia Komisji Gospodarki Miejskiej, Ochrony Środowiska i Bezpieczeństwa Publicznego w Raciborzu, które odbyło się 22 stycznia 2026 roku, radni opiniowali szereg uchwał dotyczących miejskiego budżetu, gospodarki odpadami, zarządzania nieruchomościami oraz współpracy z sąsiednimi gminami. Radni zajęli się również uchwałą w sprawie powierzenia Raciborskiemu Centrum Recyklingu R3 Racibórz Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zadań własnych Gminy Racibórz z zakresu utrzymania czystości i porządku w gminie, obejmujących zagospodarowanie odpadów zielonych pochodzących z terenu gminy oraz utrzymanie i eksploatację instalacji do ich przetwarzania. Projekt uchwały przedstawiła wiceprezydent Małgorzata Rudnicka-Głowińska.

– Spółka R3 planuje modernizację kompostowni poprzez budowę bioreaktora do intensywnego kompostowania odpadów zielonych, który zapewniałby całkowitą hermetyzację tego procesu. Gmina, jako wyłączny wspólnik spółki, nie jest w stanie zapewnić finansowania tego przedsięwzięcia. Spółka R3 stara się o preferencyjną pożyczkę z WFOŚiGW – referowała wiceprezydent.

Głos w dyskusji zabrał radny Dominik Konieczny. – Zostało powiedziane, że zostanie rozbudowana kompostownia, ale bez żadnych planów. Nie wiadomo gdzie, na jakiej działce, po co. Nie wiemy nic. Zostało to wrzucone i mamy sobie głosować. Na sam dźwięk słów „bioreaktory” i „kompostowanie” mieszkańcom tej części Brzezia włos się na głowie jeży. Już wiemy, jak to się dzieje z Empolem, a teraz miasto chce zrobić niespodziankę i postawić kolejny bioreaktor. Nie mam zastrzeżeń do obecnie działającej kompostowni, ale nie mam zaufania do zmiany technologii i obawiam się, że będzie to drugi Empol – mówił radny.

– Cała dokumentacja, jaką spółka dysponuje, dotyczy procesu rozpoczętego w 2022 roku i oparta jest na dokumentach powstałych w tamtym czasie – odpowiedziała wiceprezydent.

– Nie otrzymaliśmy żadnych planów ani rysunków. Niczego. Na podstawie samego uzasadnienia do uchwały mamy wydawać decyzję. Nie tak to powinno wyglądać. Być może dokumentacja została przygotowana w 2022 roku, ale projekt został zaniechany, bo był zły. Kosztowałby kilkanaście milionów złotych, a obciążeni zostaliby mieszkańcy poprzez podwyżki opłat za śmieci. Teraz do tego wracamy, bo wrócił prezes Konopka i musi zrealizować swój plan. W tej chwili nie mamy o czym dyskutować, chyba że ktoś chce to przepchnąć przy okazji kontrowersyjnej sesji dotyczącej pseudoreformy oświaty – kontynuował D. Konieczny.

– Jestem zdania, że uzasadnienia zostały przygotowane bardzo rzetelnie. Formuła nie wymaga przedstawienia koncepcji, ale jeśli jest taka potrzeba, można ją udostępnić – odpowiedziała M. Rudnicka-Głowińska.

– Nie tylko możecie, jesteście do tego zobowiązani. To wszystko powinno być zawarte w materiałach do uchwały. Obecny problem odorowy jest ogromny, a teraz okazuje się, że miasto chce wziąć to na siebie – ripostował radny.

– Chodzi o pełną hermetyzację procesu kompostowania, aby wykluczyć uciążliwości zapachowe, jakie występują w przypadku Empolu. Dodatkowo pojawiają się sygnały, że obecna kompostownia nie jest w stanie przetworzyć całej ilości odpadów zielonych – wyjaśniała wiceprezydent.

Radny Dominik Konieczny zwrócił uwagę, że zwiększenie wydajności można osiągnąć w oparciu o obecną technologię. – Podnieśliście stawkę za odpady do 27 złotych, a bonifikata za własny kompostownik pozostała bez zmian – podkreślał.

Do dyskusji dołączyła Mariola Wierzbicka, kierownik Referatu ds. Gospodarki Odpadami. – Strumień odpadów zielonych w mieście wynosi około 4000 ton rocznie, czyli tyle, ile wynosi przepustowość kompostowni. Jeśli tego nie zabezpieczymy, będziemy zmuszeni wywozić odpady w inne miejsca – mówiła.

– Zwiększenie przepustowości do 8000 ton to przeskalowane założenie. Obawiam się, że ktoś zwęszył interes i odpady będą dowożone z innych gmin, a uciążliwości zapachowe pozostaną w Brzeziu – komentował radny Konieczny.

Głos zabrał również Dariusz Kowalski z kancelarii Leśny i Wspólnicy. – Podjęcie uchwały nie jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na budowę. Dajemy sobie jedynie możliwość ubiegania się o finansowanie. Na tym etapie kluczowe są kwestie finansowe, a nie technologiczne – mówił.

Radny Roman Wałach podkreślał potrzebę zachowania właściwej kolejności działań. – Najpierw należy określić potrzeby, a dopiero potem podejmować decyzje inwestycyjne – zaznaczył.

Do dyskusji włączył się także radny Henryk Mainusz, który zwracał uwagę na konieczność zapewnienia miastu stabilnego systemu zagospodarowania odpadów zielonych i możliwość pozyskania środków zewnętrznych. Podkreślał, że bez własnej infrastruktury koszty wywozu odpadów mogą znacząco wzrosnąć.

Prezes spółki R3 Władysław Konopka wyjaśnił, że planowany proces kompostowania miałby charakter dwuetapowy. – Pierwszy etap trwałby 21 dni w biokomposterze z podwójnym systemem filtracji, drugi polegałby na kompostowaniu na pryzmach. Nadal byłaby to technologia tlenowa – tłumaczył.

Radni podkreślali konieczność budowania zaufania społecznego i przedstawienia pełnych informacji, w tym kosztów inwestycji. – Nadal nie wiemy, ile to będzie kosztowało. Obawiam się, że mówimy o kilkunastu milionach złotych i dwukrotnym zwiększeniu skali instalacji, co jest rozwiązaniem na wyrost – podsumował radny Dominik Konieczny.

Uchwałę poddano pod głosowanie. Czterech radnych opowiedziało się za jej przyjęciem, trzech było przeciw, a jeden radny był nieobecny. W efekcie projekt uzyskał pozytywną opinię komisji.