Groźne bakterie w tężniach? Wyniki badań wywołały burzę i nasze pytania o tężnie w Raciborzu

Według prof. Wolny-Koładki, nie istnieją żadne badania potwierdzające, że miejskie tężnie mają realny, prozdrowotny wpływ na człowieka. Jej wypowiedzi spotkały się z reakcją środowiska branżowego. Dr inż. Ryszard Wojtasiewicz, przewodniczący rady naukowej Stowarzyszenia Polskie Tężnie, przyznał w liście otwartym, że część obiektów może być zagrożeniem dla zdrowia – zwłaszcza przy zaniedbaniach w eksploatacji. Podkreślił jednak, że właściwa pielęgnacja i kontrola mogą zapewnić wysoką jakość solanki i utrzymać pozytywne działanie tężni.

Ekspert wymienił podstawowe zasady, które powinny być stosowane: ograniczenie bezpośredniego dostępu do zbiorników z solanką, utrzymanie minimalnego stężenia soli na poziomie 8% i pH nieprzekraczającego 6,5, codzienne monitorowanie parametrów, regularne badania bakteriologiczne oraz stosowanie lamp UV w obiegu solanki.

Zaznaczył, że tylko laboratoryjne analizy mogą jednoznacznie potwierdzić bezpieczeństwo, choć już proste obserwacje klarowności i zapachu solanki mogą być sygnałem jej jakości.

Wojtasiewicz przywołał również badania prof. Aleksandry Burkowskiej-But, wskazujące, że solanka jako roztwór NaCl ma działanie bakteriobójcze i grzybobójcze. Podsumował, że przy odpowiednim utrzymaniu tężnie mogą pełnić swoją rolę, jednak brak jasnych regulacji prawnych i kontroli sprawia, że temat budzi wątpliwości i wymaga dalszej dyskusji. Źródło: National Geographic

Bieżące utrzymanie, obsługa i konserwacja miejskich tężni solankowych w Raciborzu w 2025 r., od kwietnia do października, kosztuje budżet 128 243,03 zł. Fakturę wystawiają Wodociągi Raciborskie.

Pytanie o bezpieczeństwo tężni w Raciborzu zadaliśmy urzędnikom. Oto odpowiedź Piotra Glapy, naczelnika Wydziału Komunalnego.

W odpowiedzi na e-mail skierowany do Wodociągów Raciborskich w dniu 13.08.2025 r., dotyczący funkcjonowania tężni solankowych na terenie Miasta Racibórz [od red. znajdują się przy Warszawskiej i SP 1], informuję, że każda tężnia w Raciborzu została zaprojektowana i wykonana w sposób uniemożliwiający korzystającym bezpośredni dostęp do zbiorników. Wszystkie zbiorniki i komory są zabezpieczone włazami, których otwarcie wymaga użycia specjalistycznego sprzętu.

Na tężni przy ul. Książęcej od początku jej użytkowania zainstalowana jest lampa UV, ograniczająca ryzyko rozwoju bakterii. Obiekty tężni podlegają również kontrolom wykonywanym przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w Raciborzu.

Tężnie publiczne przy ul. Książęcej i Warszawskiej są utrzymywane i eksploatowane przez Wodociągi Raciborskie Sp. z o.o., z którą Miasto Racibórz zawarło stosowną umowę. Pracownicy Spółki sprawują codzienny nadzór nad ich pracą, regularnie monitorując stężenie solanki, które utrzymuje się na poziomie 8–10%. Takie stężenie zapobiega rozwojowi glonów oraz sprzyja emisji charakterystycznego zapachu solanki. Raz w miesiącu przeprowadzane są pomiary poziomu pH. Solanka dostarczana na tężnie ma odczyn na poziomie 7 i utrzymuje swój lekko zasadowy charakter.

Dostawca solanki oświadcza, że stosowana w raciborskich tężniach solanka pochodzi z odwiertów zabezpieczonych kolumnami rur i jest niedostępna dla wód powierzchniowych podatnych na zanieczyszczenia. Podlega ona stałemu nadzorowi Urzędu Górniczego i każdego roku przechodzi kompleksowe badania w akredytowanych laboratoriach, w tym analizy bakteriologiczne. Wyniki tych badań są udostępniane na wniosek przedstawiciela Urzędu Miasta Racibórz. Ostatnie badania, przeprowadzone na początku sierpnia br., nie wykazały obecności bakterii.

Dodatkowo, co miesiąc prowadzone są kontrole jakości na wypływie poprzez oznaczenie parametrów wrażliwych na zanieczyszczenia, takich jak pH i potencjał redoks (Eh).

Warto zaznaczyć, że Miasto Racibórz wymaga, aby solanka używana w tężniach była wydobywana w strefie ochrony uzdrowiskowej oraz posiadała potwierdzone właściwości lecznicze.