Zmiany w finansowaniu samorządów – jakie konsekwencje dla powiatu raciborskiego?

Podczas jednego z ostatnich posiedzeń Zarządu Powiatu Raciborskiego Skarbnik Powiatu omówił kluczowe zmiany w planach finansowych na rok 2024 oraz prognozy na 2025 rok, wynikające z reformy finansów samorządów. Nowa ustawa o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, przyjęta przez Radę Ministrów 3 września 2024 r., ma wprowadzić szereg zmian, które wpłyną na stabilność finansową powiatów.

Do najważniejszych założeń reformy należą:

Wzrost dochodów samorządów: Dzięki zwiększeniu udziału JST w podatkach (PIT i CIT) oraz eliminacji wpływu zmian podatkowych na dochody samorządowe, nowe regulacje mają zapewnić jednostkom stabilniejsze źródła finansowania.

Nowa formuła subwencji: Zamiast dotychczasowych części subwencji ogólnej, wprowadzona zostanie struktura oparta na potrzebach wyrównawczych, oświatowych, rozwojowych i ekologicznych, co ma lepiej odpowiadać na specyficzne potrzeby JST.

Zniesienie tzw. „janosikowego”: Obciążenie budżetów JST z tytułu wpłat do budżetu państwa zostanie zniesione, co pozwoli samorządom zachować więcej środków.

Zgodnie z symulacją Ministerstwa Finansów, Powiat Raciborski w 2025 roku otrzyma zwiększone dochody, które będą wyższe o 13,97 mln zł względem roku 2024 oraz o 11,43 mln zł w stosunku do obowiązujących przepisów.

Mimo to, przedstawiona analiza finansowa wykazuje, że przy porównaniu z innymi powiatami w województwie śląskim występują znaczne dysproporcje dochodowe. W przeliczeniu na jednego mieszkańca Powiat Cieszyński osiąga ponad ośmiokrotnie wyższe dochody niż Powiat Bieruńsko-Lędziński.

Skarbnik Powiatu podkreślił, że na tle średniej wojewódzkiej Powiat Raciborski powinien otrzymać co najmniej o 17,3 mln zł więcej, by móc sprostać rosnącym potrzebom lokalnym. W związku z tym niektóre samorządy podejmują inicjatywy skierowane do władz centralnych, domagając się rewizji zasad finansowania.

Zarząd Powiatu Raciborskiego przyjął do wiadomości prognozy finansowe na 2025 rok i postanowił powrócić do tematu ewentualnego wystosowania apelu o dodatkowe wsparcie finansowe, w zależności od dalszej analizy budżetu oraz rozwoju sytuacji w związku z nową ustawą.