Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości dla dr. Adama Szecówki z Raciborza

15 lutego 2023 r. w Zarządzie Regionu Śląsko-Dąbrowskiego „Solidarności” odbyła się ceremonia wręczenia Medali Stulecia Odzyskanej Niepodległości. - Uroczystość ma szczególny charakter. Także dlatego, że większość wyróżnionych stanowią kobiety. Bardzo dziękuję współautorom dzisiejszej uroczystości: dyrektorowi katowickiego IPN dr. Andrzejowi Sznajderowi i Eugeniuszowi Karasińskiemu - prezesowi Stowarzyszenia Represjonowanych w Stanie Wojennym Regionu Śląsko-Dąbrowskiego - powiedziała Agnieszka Lenartowicz-Łysik, doradca Prezydenta RP Andrzeja Dudy, która wręczyła medale.

- Szczególnie zwracam się do pań, żon działaczy opozycji antykomunistycznej i osób represjonowanych z powodów politycznych oraz wdów, które swoim wsparciem i opieką nad rodziną wspierały swoich mężów w ich działalności, często zagrożonej odpowiedzialnością karną, szczególnie w okresie stanu wojennego. To wy: żony, matki, córki, przeżywałyście obawy, strach i rozterki, gdy wasi mężczyźni podjęli się działalności opozycyjnej, a same również wielokrotnie tę działalność podejmowałyście. Bez was wielu z nas nie byłoby w stanie prowadzić swojej walki z komuną. W imieniu naszego stowarzyszenia składam wam wyrazy uznania, wdzięczności i szacunku za heroiczną postawę w owym ciężkim dla Polski czasie. Za wszystkie te działania wystąpiliśmy do pana prezydenta Andrzeja Dudy o uhonorowanie was tym zaszczytnym wyróżnieniem - mówił Eugeniusz Karasiński.

Dyrektor katowickiego IPN dr Andrzej Sznajder zaznaczył, że dla pracowników katowickiego IPN-u możliwość współorganizowania takiej uroczystości to wielki honor i zaszczyt. Uroczystość została zorganizowana przez Stow. Represjonowanych w Stanie Wojennym Regionu Śląsko-Dąbrowskiego oraz katowicki Oddział IPN. Poza dr. Szecówką, medal otrzymało blisko 30 innych osób.

DR ADAM SZECÓWKA ważniejsze epizody z działalności zawodowo-społecznej /dla NSZZ SOLIDARNOŚĆ/ źródło: IPN

Dr Adam Szecówka w okresie swojej ponad 50-letniej pracy nauczyciela/wychowawcy i nauczyciela akademickiego prezentował zdecydowaną postawę patriotyczną i twórcze działanie na rzecz Ojczyzny. Jest autorem 179 publikacji naukowych, wydanych w Polsce i pięciu innych krajach, wygłosił ponad 150 referatów w kraju i za granicą. Zainicjował m.in. oryginalne resocjalizujące, wakacyjne studencko-uczniowskie obozy archeologiczne i akcje rewaloryzacji zespołów zabytkowych. Współredaguje wysoko punktowane dwa pisma fachowe. Do okresu stanu wojennego u przełożonych, czyli ówczesnego Prezesa Sądu Wojewódzkiego w Katowicach oraz Departamencie Spraw Nieletnich Ministerstwa Sprawiedliwości, był postrzegany jako wybitny fachowiec twórca i popularyzator nowatorskich metod resocjalizacji. Obdarzony wysokim autorytetem ze strony wychowanków i współpracowników miał dar przekonywania i moderowania sporów.

1. W czasie stanu wojennego jako, jedyny w kraju, bezpartyjny dyrektor i nauczyciel historii w wiodącej szkole resocjalizującej przy Zakładzie Poprawczym w Raciborzu, podległej Ministerstwu Sprawiedliwości, mimo zmasowanych wobec niego politycznych nacisków, szykan, groźby natychmiastowego zwolnienia z pracy, nie podpisał narzuconej przez gen. Michała Janiszewskiego z WRON, deklaracji natychmiastowego wystąpienia z NSZZ SOLIDARNOŚĆ.

2. Z tajnych dwu tomów akt dra A. Szecówki: MSW specjalnego znaczenia dot. SOS (sprawy operacyjnego sprawdzenia) Kryptonim HISTORYK Nr Ewid.53 401, udostępnionych przez IPN wynika, że A. Szecówka w okresie stanu wojennego miał założoną perlustrację korespondencji krajowej i zagranicznej. Inwigilacja wskazała na jego kontakty zagraniczne, ale dzięki wyczulonej ostrożności korespondentów nie przyniosła oczekiwanego pożytku dla Służby Bezpieczeństwa.

3. Przetrzymywany dwukrotnie w areszcie podczas wielogodzinnych przesłuchań i zastraszania przez funkcjonariuszy SB oraz w trakcie przeszukiwania pomieszczeń w zakładzie poprawczym, w domu (w obecności pilnowanych w narożu pokoju dzieci, ich babci i rodziców), w piwnicy, altanie na ogrodach działkowych nie ujawnił ukrytych materiałów bezdebitowych ani osób i struktur organizacyjnych podziemnego wspierania i kolportażu wydawnictw solidarnościowych.

4. Podczas kontroli, kilkunastoosobowej grupy, wysłanej przez Komisarza Wojskowego w Raciborzu A. Szecówka nie wykonał nakazu usunięcia portretu papieża Jana Pawła II z galerii postaci w pracowni historycznej. Na stwierdzenie wizytującego, że szkoła jest świecka i takie osoby nie mogą tu być eksponowane A. Szecówka poprosił o polecenie pisemne, oświadczając, że się od niego odwoła. Po czym dodał, że idąc rozumowaniem kontrolujących musiałby usunąć z pracowni wizerunki Mikołaja Kopernika, Stanisława Staszica, Hugona Kołłątaja, Piotra Ściegiennego a z pracowni polonistycznej ks, biskupa Ignacego Krasickiego. Pismo od Komisarza nie wpłynęło a portret Świętego dziś Jana Pawła II pozostał nie tknięty.

5. Nastały czasy odwetu i dalszego nękania, insynuacji, zastraszania. Trzykrotnie wzywano A. Szecówkę do bezpośredniego przełożonego, czyli nowego Prezesa Sądu Wojewódzkiego w Katowicach. Rozmowy z kilkunastoosobową grupą z SW przypominały procedurę i traumatyczną formę przesłuchań przez SB. Pojawiły się kolejne naciski i groźby. A. Szecówka potwierdził swoją niezłomność. Nie wstąpił do PZPR, ani do nowych związków zawodowych, które w środowisku pracy oceniał krytycznie. Zarzucano mu nadto, że w ramach działalności w Polskim Towarzystwie Historycznym organizował konferencje dla nauczycieli historii. Ich celem było usuwanie białych plam i dążenie do prawdy w kształceniu historycznym. W rozległej gablocie NSZZ SOLIDARNOŚĆ, popularyzował polskojęzyczną literaturę historyczną bezdebitową i periodyki z Zachodu np. paryską KULTURĘ, londyński PULS zawierające odmienne od komunistycznych, interpretacje i faktografię. Na konferencje byli zapraszani naukowcy z zakresu historii najnowszej.

6. Tuż przed narzuceniem stanu wojennego, w trakcie studiów podyplomowych w WSPS (obecnie Akademia Pedagogiki Specjalnej) w Warszawie, A. Szecówka był inicjatorem i autorem solidaryzującego przesłania strajkowego do studentów Wyższej Oficerskiej Szkoły Pożarniczej w Warszawie. 2.12.1981 zostali oni brutalnie spacyfikowani przez oddziały ZOMO. Były to wstępne kroki do ogłoszenia stanu wojennego i test na reakcję społeczną wobec zachowań ZOMO. Kopie wspomnianego przesłania, przejęte przez SB, były przedmiotem szczegółowych dochodzeń i mocno obciążały autora.

7. W wyniku zabiegów represyjnych wobec A. Szecówki został on pozbawiony stanowiska dyrektora szkoły (po 13 latach wzorowego kierowania placówką). Próby pozbawienia go wykonywania zawodu nauczycielskiego zakończyły się fiaskiem. Jednakże jako nauczyciel historii w zakładzie poprawczym oraz pracownik naukowo-dydaktyczny w Uniwersytecie Wrocławskim z pasją kontynuował swoją, ponad 50-letnią, misję edukacyjno-badawczą zyskując szacunek ze strony młodzieży szkolnej oraz akademickiej a także współpracowników.