Zbiorniki retencyjne mają ratować Ocice przed zalewaniem. Miasto wraca do planu sprzed lat

Gwałtowne opady deszczu ponownie zwróciły uwagę na problem odwodnienia rejonu Ocic. Podczas intensywnych ulew wody spływające z wyżej położonych terenów mogą przeciążać istniejący system odprowadzania deszczówki, powodując podtopienia posesji. O konieczność podjęcia konkretnych działań upomniał się radny Michał Fita, który w lipcu skierował do prezydenta Raciborza interpelację dotyczącą budowy zbiornika lub zbiorników retencyjnych dla rejonu ulic Górnej i Dolnej.

Odpowiedź miasta pokazuje, że temat nie jest nowy. Co więcej, istnieje już koncepcja rozwiązania problemu, przygotowana kilka lat temu.

Cztery zbiorniki dla zlewni rowu D-11

Jak wynika z odpowiedzi udzielonej radnemu, Miasto Racibórz analizuje możliwości budowy zbiornika retencyjnego w obszarze zlewni rowu D-11, biegnącego wzdłuż ulic Dolnej i Górnej w jednostce Ocice.

Koncepcja opracowana w latach 2021–2022 zakładała rozwiązanie problemów hydrologicznych tego obszaru poprzez połączenie działań związanych z bezpieczeństwem przeciwpowodziowym i czasową retencją wód opadowych.

W opracowaniu wskazano kilka potencjalnych lokalizacji. Plan przewidywał budowę zbiorników:

- w rejonie ulic Górnej i Zakopiańskiej – zbiornik B,
- wzdłuż ulicy Dolnej – zbiornik C,
- powyżej ulicy Kołłątaja – zbiornik D,
- powyżej ulic Górnej i Węgierskiej – zbiornik E.

Oznacza to, że problem odwodnienia Ocic był już kilka lat temu analizowany kompleksowo. Nie chodziło więc wyłącznie o jeden punkt, w którym podczas ulewy pojawia się woda, lecz o całą zlewnię i sposób przechwytywania wód spływających z wyżej położonych terenów.

Dlaczego inwestycja jeszcze nie powstała?

Największym problemem okazują się kwestie własnościowe oraz ograniczenia techniczne. Miasto wskazuje, że rozwiązania zawarte w koncepcji z 2021 roku napotkały problemy związane z prawem własności nieruchomości. Nie oznacza to jednak rezygnacji z inwestycji.

Ratusz nadal poszukuje rozwiązania, które będzie możliwe do realizacji. Obecnie weryfikowana jest możliwość budowy zbiornika na działce należącej do Gminy Miasta Racibórz w rejonie ulic Górnej i Zakopiańskiej. Sprawdzana jest również zgodność takiego zagospodarowania z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

To właśnie ta lokalizacja może mieć kluczowe znaczenie dla dalszych losów inwestycji. Jeżeli miejski grunt będzie mógł zostać wykorzystany pod zbiornik retencyjny, część problemów związanych z koniecznością pozyskiwania prywatnych nieruchomości może zostać ograniczona.

Radny chce pieniędzy w budżecie na 2027 rok

Michał Fita w swojej interpelacji zwrócił uwagę, że w ostatnich latach rejon pomiędzy ulicami Górną i Dolną intensywnie się zabudował. Przybyło domów, dachów, podjazdów, chodników i innych powierzchni utwardzonych.

Wraz z rozwojem zabudowy zmniejsza się naturalna zdolność terenu do zatrzymywania wody. Podczas gwałtownych opadów większa ilość deszczówki w krótszym czasie trafia do systemu odwodnienia. Zdaniem radnego problem może pogłębiać również fakt, że w wyniku kolejnych remontów i modernizacji ulica Górna została miejscami podniesiona względem sąsiadujących posesji.

Radny zwrócił się do prezydenta o wykonanie niezbędnych analiz i przygotowanie dokumentacji, a także o uwzględnienie zadania w projekcie budżetu miasta na 2027 rok.

W odpowiedzi magistrat nie przesądza jednak jeszcze, że środki na dokumentację zbiorników w zlewni D-11 zostaną zapisane w przyszłorocznym budżecie.

Najpierw trzeba ustalić, co dokładnie zbudować

Miasto przypomina, że w budżecie na 2026 rok zabezpieczono już środki na wykonanie dokumentacji projektowej dotyczącej zbiorników retencyjnych w obrębie Ocic. Aktualnie opracowywana jest dokumentacja projektowa dla zadania „Budowa zbiornika retencyjnego W1” w rejonie ulic Wierzyńskiego i Leśmiana. To jednak odrębne zadanie od rozwiązań planowanych dla zlewni rowu D-11, obejmującej rejon Górnej i Dolnej.

W przypadku D-11 miasto chce najpierw szczegółowo zweryfikować możliwość realizacji inwestycji na wskazanej miejskiej działce. Dopiero po ustaleniu zakresu możliwego do wykonania zadania będzie można zdecydować o dalszych pracach projektowych i ewentualnym zabezpieczeniu pieniędzy w budżecie.

Doświadczenia z ulic Czeskiej i Francuskiej

W swojej interpelacji Michał Fita wskazał również przykład istniejącego już rozwiązania. Jego zdaniem pozytywne efekty przyniosła budowa zbiornika retencyjnego zabezpieczającego rejon ulic Czeskiej i Francuskiej.

Radny przekonuje, że doświadczenia z tej części miasta pokazują, iż rozwój infrastruktury retencyjnej może być skutecznym sposobem ograniczania skutków gwałtownych opadów.

Podobne rozwiązania są szczególnie istotne w sytuacji, gdy coraz częściej występują krótkotrwałe, ale bardzo intensywne opady. W takich warunkach nie zawsze wystarczy samo zwiększanie przepustowości kanalizacji deszczowej. Zbiornik retencyjny pozwala czasowo przejąć nadmiar wody, a następnie odprowadzać ją w sposób kontrolowany.

Cztery zbiorniki czy jeden?

Ciekawym elementem sprawy jest różnica pomiędzy wcześniejszą koncepcją a obecnie analizowanym rozwiązaniem.

Dokumentacja z lat 2021–2022 wskazywała aż cztery potencjalne zbiorniki – B, C, D i E. Nie oznacza to jednak, że wszystkie zostaną wybudowane.

Miasto wyraźnie zaznacza, że obecnie weryfikowana jest możliwość realizacji zbiornika na miejskiej działce w rejonie Górnej i Zakopiańskiej. Ostateczny zakres inwestycji będzie zależał od wyników szczegółowej analizy.

Możliwe więc, że przyszłe rozwiązanie będzie inne od tego, które zaproponowano w pierwotnej koncepcji. Z punktu widzenia mieszkańców najważniejsze pozostaje jednak nie to, ile zbiorników powstanie, ale czy system będzie skutecznie przechwytywał wodę spływającą w kierunku ich posesji.

Problem, który wraca wraz z każdą większą ulewą

Interpelacja Michała Fity pokazuje, że kwestia zabezpieczenia Ocic przed podtopieniami pozostaje aktualna. Z jednej strony miasto dysponuje już opracowaną koncepcją, z drugiej – jej realizacja przez lata napotykała bariery związane przede wszystkim z własnością gruntów i możliwościami technicznymi.

Teraz pojawiła się możliwość wykorzystania miejskiej nieruchomości w rejonie ulic Górnej i Zakopiańskiej. Jeżeli analiza wykaże, że teren nadaje się do realizacji inwestycji i pozwalają na to zapisy miejscowego planu, może to otworzyć drogę do kolejnego etapu przygotowań.

Na razie nie ma jednak decyzji o budowie zbiornika ani gwarancji, że zadanie dotyczące zlewni D-11 znajdzie się w budżecie Raciborza na 2027 rok. Miasto deklaruje, że decyzja w tej sprawie będzie możliwa po zweryfikowaniu zakresu i możliwości realizacji inwestycji.

Dla mieszkańców ulic Górnej i Dolnej pozostaje to jedna z istotniejszych kwestii dotyczących bezpieczeństwa ich nieruchomości. Każda kolejna gwałtowna ulewa przypomina bowiem, że problem retencji w tej części Raciborza nie jest wyłącznie kwestią planów i dokumentacji, ale realnym wyzwaniem, z którym mieszkańcy mierzą się podczas intensywnych opadów.