Most nad Odrą pod Raciborzem na ostatniej prostej. Wielka przeprawa może być gotowa jeszcze w tym roku [FOTO]

To jedna z największych i najbardziej oczekiwanych inwestycji drogowych realizowanych obecnie w regionie. Nowy most połączy brzegi Odry w rejonie Łubowic i Ciechowic, zapewniając bezpośrednie połączenie pomiędzy gminami Nędza i Rudnik. Tym samym po dziesięcioleciach funkcjonowania przeprawy promowej w tym miejscu pojawi się stałe połączenie drogowe.

Przeprawa ma 633,6 metra długości i składa się z 13 przęseł o rozpiętości od 40 do 50 metrów. Wraz z nowym odcinkiem drogi wojewódzkiej cała inwestycja obejmuje trasę o długości około 2,7 kilometra. Wykonawcą jest firma Strabag Infrastruktura Południe, a umowę na realizację zadania podpisano w styczniu 2024 roku.

Obecnie konstrukcja mostu jest już w całości wykonana. Według stanu na 11 sierpnia poziom zaawansowania inwestycji wynosi około 90 procent. Na budowie prowadzone są prace wykończeniowe, w tym betonowanie tak zwanych kap chodnikowych.

Wiele wskazuje na to, że inwestycja zostanie ukończona szybciej, niż początkowo planowano. Nowy termin oddania przeprawy do użytkowania wskazywany jest na koniec tego roku, co oznaczałoby zakończenie prac ponad miesiąc przed zakładanym terminem.

Wicemarszałek województwa śląskiego Grzegorz Boski podkreśla znaczenie przeprawy zarówno dla mieszkańców, jak i dla rozwoju całego regionu.

– Most łączący gminy Nędza i Rudnik to kluczowa, przez wiele lat wyczekiwana inwestycja dla całego powiatu raciborskiego. Rozwiąże nie tylko problem logistyczny, bo mieszkańcy nie będą uzależnieni od przeprawy promowej, która z kolei jest zależna od poziomu wody w Odrze, ale w praktyce, dzięki powstającej ścieżce pieszo-rowerowej posłuży także rozwojowi turystyki w tej części województwa – wskazuje Grzegorz Boski.

Historia przeprawy w tym miejscu sięga znacznie dalej niż obecna inwestycja. Jak przypomina Zbigniew Tabor, dyrektor Zarządu Dróg Wojewódzkich w Katowicach, most istniał tutaj już przed II wojną światową. W 1945 roku został wysadzony przez wycofujące się wojska niemieckie, które chciały w ten sposób spowolnić przemieszczanie się frontu na zachód.

Od tamtej pory mieszkańcy korzystają z przeprawy promowej. Jej funkcjonowanie od lat uzależnione jest jednak od warunków hydrologicznych. Przy wysokim stanie Odry przeprawa może być utrudniona, natomiast niski poziom wody również może uniemożliwiać jej działanie.

– Historia tego mostu i tego miejsca jest długa. Most istniał bowiem już przed II wojną światową, a w 1945 roku wycofujące się wojska niemieckie ten obiekt wysadziły, aby opóźnić front, który posuwał się w kierunku zachodnim. I właściwie od 1945 roku do dziś funkcjonuje przeprawa promowa, która nie jest wygodnym rozwiązaniem, bo poziom wody bywa kapryśny. Przy niskim stanie wody przeprawa jest praktycznie niemożliwa – przypomina Zbigniew Tabor.

Nowa konstrukcja będzie jedną z największych przepraw mostowych w regionie. Jej długość wynika przede wszystkim z konieczności pokonania szerokiego obszaru terenów zalewowych. Przyczółki mostu zostały zaprojektowane poza wałami przeciwpowodziowymi, dzięki czemu sama konstrukcja nie ingeruje w system zabezpieczeń przeciwpowodziowych i pozostaje bezpieczna również w przypadku wysokich stanów Odry.

– To potężna konstrukcja mierząca blisko 640 metrów. Jest to najdłuższy most w regionie, a długość wynika z tego, że tym obiektem musimy „przejść” tereny zalewowe, czyli przyczółki po obydwu stronach Odry są poza wałami ograniczającymi rzekę – wyjaśnia dyrektor ZDW w Katowicach.

Parametry techniczne obiektu pozwolą na obsługę ciężkiego ruchu. Most został zaprojektowany w klasie obciążenia A, co oznacza możliwość przejazdu samochodów ciężarowych bez ograniczeń. Uwzględniono również wojskową klasę obciążenia MLC 150. Jest to najwyższa wojskowa klasa obciążenia w systemie NATO STANAG 2021, zakładająca możliwość przejazdu najcięższych pojazdów wojskowych i zestawów gąsienicowych o masie przekraczającej 150 ton.

Budowa tak dużego obiektu nad rzeką wiązała się jednak z szeregiem wyzwań technicznych. Jednym z najtrudniejszych etapów było wykonanie posadowienia podpór pośrednich. W przypadku mostów tego typu stosuje się je między innymi wtedy, gdy warstwy nośne gruntu znajdują się głęboko, a konstrukcja musi przenosić znaczne obciążenia.

Problemy dodatkowo potęgowała zmienna sytuacja hydrologiczna Odry. Prace przy podporach wymagały odpowiednio niskiego poziomu wody. Harmonogram robót komplikowały także intensywne opady deszczu, które powodowały rozmywanie skarp nasypów.

– Trzeba było poczekać aż poziom wody będzie po prostu niższy. Nie pomagały też nawalne opady deszczu, które rozmywały skarpy nasypów. Na pewno nie było to łatwe zadanie inżynierskie – przyznaje Zbigniew Tabor.

Inwestycja finansowana jest przede wszystkim ze środków rządowych przyznanych w ramach programu Mosty dla Regionów. Na realizację tego przedsięwzięcia przeznaczono z programu 270 mln zł. Całkowity koszt inwestycji wyniesie około 350 mln zł, przy czym przedsięwzięcie uzyskało również wsparcie finansowe Województwa Śląskiego.

Nowa przeprawa ma znacząco zmienić układ komunikacyjny w tej części powiatu raciborskiego. Dzięki niej ruch pomiędzy gminami Nędza i Rudnik będzie mógł odbywać się bez konieczności korzystania z promu. Inwestycja pozwoli także prowadzić ruch pojazdów z pominięciem centrum Raciborza, co powinno przełożyć się na poprawę płynności komunikacyjnej i ograniczenie części ruchu na istniejących trasach.

W ramach przedsięwzięcia powstaje również infrastruktura przeznaczona dla pieszych i rowerzystów. Nowa ścieżka pieszo-rowerowa może mieć znaczenie nie tylko dla codziennego przemieszczania się mieszkańców, ale także dla rozwoju turystyki i rekreacji w dolinie Odry.

Jeżeli obecne tempo prac zostanie utrzymane, jedna z najbardziej oczekiwanych inwestycji drogowych w powiecie raciborskim zakończy się jeszcze w 2026 roku. Dla mieszkańców będzie to oznaczało przede wszystkim koniec wieloletniego uzależnienia od promu i powstanie stałego połączenia przez Odrę. Dla całego regionu nowy most ma być natomiast ważnym elementem poprawiającym dostępność komunikacyjną i wzmacniającym lokalny układ drogowy.