Zielona przestrzeń. Pogrzebień pokazał, że to dobra inicjatywa

Przy wieży widokowej w Pogrzebieniu - w ramach inwestycji pod nazwą Przebudowa i umocnienie skarpy wraz z wykonaniem tarasu widokowego i zagospodarowania zielenią - powstało nowe miejsce relaksu. W ramach projektu zbudowano małą platformę widokową na poziomie gruntu oraz zakupiono elementy małej architektury (trzy leżaki i dwa ławostoły). Ważnym aspektem projektu są nasadzenia skarpy zielenią okrywową. Zieleń oraz stworzona infrastruktura techniczna wpisują się w otoczenie punktu widokowego, tworząc spójną, atrakcyjną przestrzeń, która wykorzystuje naturalną charakterystykę terenu. Dofinansowanie inwestycji z WFOŚiGW w Katowicach wyniosło 229 334,80 zł.

Wieża zlokalizowana na punkcie widokowym ma kształt ostrosłupa z trzema podestami widokowymi znajdującymi się na wysokości 3,21 m, 6,42 m i 9,21 m. Jej całkowita wysokość wynosi 19,72 m. Z wieży rozciąga się widok na dolinę Odry, Beskidy, Jeseniki i Bramę Morawską. Można stąd dostrzec całe piękno macierzy rzeki Odry, płynącej pod Pogrzebieniem na wysokości 178 m n.p.m. Przypomnijmy, że rzeka wypływa z licznych miejsc podmokłej łąki na południowo-wschodnim zboczu Fidlův kopec (680 m n.p.m.) – najwyższego szczytu Gór Odrzańskich.

Przyroda – z widokiem na Bramę Morawską

Pochodzenie nazwy Pogrzebień tłumaczy się dwojako – albo od mającego tu dawniej istnieć cmentarzyska, być może powiązanego z pobliskim grodem golężyckim w Lubomi, albo od wzgórza (grzbietu, grzebienia) powstałego w okresie zlodowaceń.

Pogrzebieńskie wzgórze o wydłużonym kształcie to tzw. stoliwo kemowe, ukształtowane w szczelinie lądolodu, zlokalizowane dziś na krawędzi Płaskowyżu Rybnickiego i rowu tektonicznego, którym płynie Odra. W latach 30. XX wieku, podczas kopania studni na dziedzińcu pałacu, na głębokości 18 metrów natrafiono na zwęglony dąb, który przekazano jako eksponat do muzeum w Krakowie.

Co ciekawe, można tu spotkać relikty lasu karbońskiego w postaci skrzypu olbrzymiego, wpisanego na czerwoną listę roślin zagrożonych i objętego ścisłą ochroną. Skrzyp preferuje zacienione parowy i wąwozy, zlokalizowane w miejscach wypływania wód źródlanych oraz wzdłuż rowów śródpolnych.

W Pogrzebieniu zidentyfikowano szesnaście śródpolnych i leśnych źródeł stałych oraz siedem okresowych. Dodatkowo występują tu aż 21 wąwozów, z których najpiękniejsze to: Kości, Kaczynka i Kadłub. Nigdzie indziej w okolicy nie spotkamy tak unikalnego ukształtowania terenu. Kilka głębokich wąwozów i jarów porośniętych stuletnimi drzewami można zobaczyć w lesie Krześnioki.

W okolicach Pogrzebienia bytują także blisko osiemdziesiąt gatunków ptaków lęgowych.

Na uwagę zasługuje również las Zapaścia – zalesiona łąka ze zdziczałym sadem. Natomiast na terenie Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego Bociek można natrafić na ogromne skupisko ziemowita jesiennego, zwanego tu krokusem. Wędrówki po Pogrzebieniu dostarczają wielu interesujących obserwacji przyrodniczych.

Dalsza część pod wideo - relacji z Podsumowania II edycji konkursu Zielona Przestrzeń

Brama i zbiornik

Brama Morawska stanowi dział wodny pomiędzy górną Odrą i Beczwą, a zarazem rozgraniczenie zlewisk Morza Bałtyckiego i Morza Czarnego. Od tysiącleci jest miejscem migracji fauny i flory. Tędy wiosną i jesienią, z południa na północ i z powrotem, przelatują liczne gatunki ptaków, w tym bociany. W czasach rzymskich prowadził tędy słynny szlak bursztynowy. W latach 1903–1904 w Pogrzebieniu odkryto skarb rzymskich monet miedzianych z IV wieku. Z kolei w pobliskim Brzeziu, przed 1842 r., odnaleziono denar cesarza Trajana (53–117).

Z pogrzebieńskiego wzgórza można dostrzec także oddany do użytku w 2020 roku suchy zbiornik Racibórz – największy w Polsce i jeden z największych na świecie. Jego parametry to: długość zapór – 22,4 km, wysokość do 11 m, maksymalny poziom piętrzenia – 195,20 m n.p.m., maksymalna wysokość piętrzenia – ok. 9,0 m, pojemność – 185,0 mln m³, powierzchnia zwierciadła wody – 26,3 km², rzędna korony zapór – 197,50 m n.p.m.

W galerii zdjęcia pokazujące stan sprzed inwestycji, moment jej realizacji i efekty

Za treści zawarte w publikacji dofinansowanej ze środków WFOŚiGW w Katowicach odpowiedzialność ponosi Redakcja