Rozwój motoryczny – co na niego wpływa?

Wyniki badań, którym poddano młodzież Polski, Brazylii, Niemiec, Japonii, Republiki Południowej Afryki oraz Czech w wieku od 10 do 17 lat, zaprezentowano w czasie seminarium naukowego, które odbywało się dziś w siedzibie Instytutu Kultury Fizycznej PWSZ przy ulicy Łąkowej. 

Wykład wprowadzający, odnoszący się w głównej mierze do współczesnych teorii rządzących rozwojem fizycznym i motorycznym człowieka wygłosił prof. dr hab. Joachim Raczek. – W literaturze do dzisiaj istnieje pojęcie ‘rozwój wieku dziecięcego’, ale najnowsze teorie odrzucają jednowymiarowe i jednokierunkowe widzenie spraw rozwojowych. Rozwój przebiega przecież na przestrzeni całego życia, składa się z zysków i strat, cechuje się wysoką plastycznością, jest osadzony w historii, a oprócz tego ma charakter kontekstualny – mówił prof. Raczek, odwołując się przy tym do koncepcji Baltesa, stwarzającej zupełnie nowe możliwości kompleksowym strategiom badawczym i analizom rozwojowym. Takie spojrzenie na problem umożliwia dokonywanie analiz różnicowych, w których rozwój jest procesem selekcji, optymalizacji oraz kompensacji.

Fundament przeprowadzonych badań stanowiła właśnie owa koncepcja, zaś ich wyniki udowodniły, że przynależność kulturowa ma wpływ na wiele czynników rozwoju motorycznego człowieka, o czym szczegółowo opowiedzieli kolejni prelegenci.

Dr hab. Grzegorz Juras zajął się rozwojem somatycznym i motorycznym polskich dzieci i młodzieży na tle wspomnianych populacji świata. Posługując się wykresami, przedstawił wyniki zarówno chłopców, jak i dziewcząt, poddanych bardzo prostym testom sportowym. Sprawdzały one rozwój motoryczny, szybkość, gibkość, równowagę ciała, koordynację oraz wytrzymałość. – W przypadku rozwoju motorycznego, gdzie pod uwagę brano siłę eksplozywną kończyn, Japonki przewyższają Polki. Dziewczęta innych krajów lokują się poniżej najlepszych wyników, identyczne zjawisko obserwuje się, jeżeli chodzi o chłopców – omawiał po kolei.

Seminarium zakończył wykład dr Dariusza Pośpiecha, dotyczący wybranych uwarunkowań kulturowych rozwoju somatycznego i motorycznego dzieci i młodzieży z Polski i Japonii. W badaniach uwzględniono m.in. uwarunkowania socjalizacyjne (np. sposób odżywiania, uczestniczenie w przeszłości w zajęciach ruchowych, podejście do sportu rodziców). Zwrócono także uwagę na cechy nieformalne, w tym przebyte choroby, wypadki, itp. – W sumie wzięto pod uwagę aż 85 zmiennych, później, liczbę tę zmniejszono do 46. Spośród 46 zmiennych, aż 19, biorąc pod uwagę młodzież Górnego Śląska, w sposób znaczący wpływało na rozwój motoryczny. Wśród nich wyszczególniono wpływy pozytywne i negatywne. Badaczy zastanowił wynik wskazujący na negatywny wpływ gier zespołowych i indywidualnych, oprócz tego znaczenie ma też piesze dojście do szkoły – relacjonował dr Pośpiech.

Seminarium zakończyła dyskusja zebranych.