Integracja na pograniczu

Konferencja miała niecodzienny charakter. Przebiegała przy nietypowej dla tego typu spotkań aranżacji. Na scenie sali widowiskowej DK Strzecha, ustawiono bowiem sofy, na których zasiedli uczestnicy panelu dyskusyjnego. W rolę organizatorów wcieliły się dwie partnerskie szkoły: Szkoła Podstawowa nr 1 z Oddziałami Integracyjnymi w Raciborzu oraz Základní škola z Opavy (Slezkého odboje 5). Gości przywitali dyrektorzy obu placówek – Beata Stępień i Jíři Kupka, natomiast uroczystego otwarcia dokonała wiceprezydent Raciborza – Ludmiła Nowacka.

Znaczącym elementem konferencji, którą podzielono na sesje, były dwa filmy. Jeden, pokazany tuż przed wygłoszeniem pierwszego referatu, opowiadał o życiu chłopca chorego na mukolipidozę. Główny bohater – dwunastoletni Jacek –  jest uczniem klasy integracyjnej w SP nr 1. Jak sam mówi, radość to jego wróg. Chłopiec zdaje sobie sprawę ze swojej choroby i razem z rodzicami ciężko pracuje, by zniwelować jej skutki. Autorką filmu jest pedagog specjalny, mgr Barbara Śmieja. Druga projekcja nosiła tytuł Integracja i tolerancja oczami młodzieży. Powstała dzięki staraniom mgr Beaty Szczygieł, kierownika Warsztatów Terapii Zajęciowej w Łazach, która w komentarzu stwierdziła, że pytanie o zgodę na uczęszczanie do jednej klasy dzieci zdrowych i niepełnosprawnych jest według niej czymś dziwnym. - W konstytucji nie ma przecież zapisu, że osoby niepełnosprawne są gorsze i rodzice dzieci zdrowych muszą dać im pozwolenie na podjęcie kształcenia – mówiła.

W programie konferencji znalazły się oprócz tego wystąpienia pedagogów, psychologów oraz osób mających doświadczenia w dziedzinie integracji szkolnej. Jako pierwszy, głos zabrał dr Witold Cyroń, wizytator KO w Katowicach z delegaturą w Rybniku. W swoim referacie skupił się na historii rozwoju integracji. Pracę poświęconą poszukiwaniu optymalnych dróg kształcenia osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi przygotowała Ph Dr. Věra Juříčková z Uniwersytetu Śląskiego w Opawie. Zaraz po niej, ciekawe koncepcje i modele integracji przedstawił dr hab. Zenon Gajdzica. Jego zdaniem ważne jest, by integracji poddawać uczniów z podobnymi dysfunkcjami i wadami rozwojowymi, bo w ten sposób ich kształcenie będzie o wiele bardziej skuteczne, ale też łatwiejsze. Jako ostatnia w tej części wystąpiła prof.zw.dr.hab. Janina Wyczesany, związana z Uniwersytetem Pedagogicznym w Krakowie. Przybliżyła ona zebranym szanse i zagrożenia edukacji integracyjnej.

Drugą część naukowego spotkania poprzedził wspomniany wcześniej panel dyskusyjny, poświęcony optymalnemu modelowi integracji. Jak dowiedli jego uczestnicy, taki model właściwie nie istnieje. Podstawą rozpoczęcia integracji jest bowiem indywidualna diagnoza i ocena potrzeb edukacyjnych każdego niepełnosprawnego ucznia oraz ścisła współpraca rodziców ze szkołą i specjalistycznymi poradniami, które pomogą w realizacji celu.

Po zakończeniu dyskusji, wyniki swoich badań zaprezentowała dr Małgorzata Kantyka. Swój referat poświęciła zagadnieniom wsparcia rodzin dzieci niepełnosprawnych w procesie integracji społecznej. Dr Gabriela Kryk, na co dzień związana z Państwową Wyższą Szkołą Zawodową w Raciborzu, przygotowała pracę na temat uczniów zdolnych. Podkreślała istotę ich identyfikacji i wspierania już na poziomie edukacji wczesnoszkolnej. Zaraz po niej wystąpiła mgr Hana Tichá z Centrum Integracji Mniejszości w Opawie. Skupiła się ona na współpracy rodziców uczniów niepełnosprawnych ze szkołami, a także na potrzebie świadczenia opieki takim osobom już od momentu zdiagnozowania wad rozwojowych. O dzieciach z syndromem FAS i FAE opowiedziała dyrektor raciborskiej Poradni Psychologiczno – Pedagogicznej, Danuta Hryniewicz. Jako ostatnia swój referat zaprezentowała mgr Pavla Olšáková, która omówiła problem integracji dzieci i uczniów z wadami spektrum autystycznego.

Ale na tym jeszcze nie koniec – 25 marca wszyscy uczestnicy konferencji spotykają się po raz drugi, tym razem w Opawie. Tam, w małych grupach wymienią się doświadczeniami i wnioskami płynącymi z pracy z uczniami wymagającymi specjalnych metod kształcenia. Zamierza się omówić m.in. specyfikę pracy z dziećmi z różnymi dysfunkcjami, np. mowy, wzroku, słuchu, dyskalkulii, zaburzeniami ruchu czy zachowania. W tym celu powołano kilka sekcji, które skupią się na ściśle określonych zagadnieniach.

Konferencja nie mogłaby się odbyć, gdyby nie środki pozyskane z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz budżetu państwa w ramach programu Przekraczamy granice.
- Dzięki dofinansowaniu naszego projektu, referaty będziemy mogli opublikować w formie książkowej – mówi Beata Stępień.

Iwona Świtała