Gwara śląska jest wspaniała

Daniel Kadłubiec jest etnografem i historykiem literatury, a także badaczem kultury, folkloru i języka Śląska Cieszyńskiego. W 1996 roku został kierownikiem Zakładu Folklorystyki Ogólnej i Stosowanej na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Na początku dzisiejszej prelekcji prof. Kadłubiec wyjaśnił etymologię nazwy naszego miasta, opowiedział też o plebiscycie przeprowadzonym w 1921 roku. - Ludzie w mieście w zdecydowanej większości opowiedzieli się za tym, by Racibórz należał do Niemiec. Odwrotnie sytuacja wyglądała w okolicznych wioskach - wyjaśnił.

W dalszej części prelekcji Kadłubiec poruszył temat wkładu Śląska w rozwój polskiej kultury umysłowej. Profesor wielokrotnie podkreślał, że Ślązacy od zawsze lgnęli do wiedzy. - Od 1348 roku do końca XIV wieku na Uniwersytecie Karola w Pradze studiowało 360 Ślązaków, a kiedy, dzięki królowej Jadwidze, odnowiono Akademię Krakowską, od 1400 roku do 1525 roku studiowało tam 3,5 tys. Ślązaków - powiedział profesor. - Na śląsku krzyżowały się wszystkie najważniejsze drogi handlowe, kulturowe i cywilizacyjne. Śląsk nigdy nie był zaściankiem - dodał Kadłubiec.

W trakcie wykładu etnograf podkreślił także wartość gwary śląskiej. - Przecież pierwsze polskie zdanie pochodzące z Księgi Henrykowskiej zapisane zostało w gwarze śląskiej: "Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj!". Na Śląsku wielokrotnie zmieniał się język urzędowy, najpierw była nim łacina, potem kolejno niemiecki, czeski i polski, ale zawsze obok istniała gwara śląska. Gwara nie jest w żadnym stopniu gorsza od języka polskiego, co więcej, gdyby nie było gwary, to język polski znalazłby się w pozycji esperanto. Dzięki gwarze język polski jest językiem żywym. A sama gwara ma ogromne znaczenie identyfikacyjne - podkreślił profesor Kadłubiec na zakończenie wykładu.

Sisi