Zasłużona popularność śliwek

Pochodzenie i historia śliwek

Śliwki występują w blisko 6 tysiącach odmian na całym świecie. Jednoznaczne określenie pochodzenia tego owocu jest trudne. Można przyjąć, że pierwsze informacje na temat starych odmian śliw sięgają 2 tysięcy lat wstecz i pochodzą z Chin. Pierwsze zapiski na temat zalet tej rośliny wywodzą się z 479 roku p.n.e. O śliwkach wspominał Konfucjusz w swoich pieśniach, filozof Dalekiego Wschodu. Określał je jako składnik tradycyjnej chińskiej diety. Odmiana europejska (Prunus domestica) najprawdopodobniej była uprawiana już 2 tysiące lat p.n.e. w okolicach Morza Kaspijskiego. Tam odnaleziono najstarsze ślady upraw. Zgodnie z historycznymi dokumentami, już w starożytnym Rzymie znano te rośliny. Rozpoznawano około 300 odmian śliwy.

Śliwkę w Ameryce odkryli pierwsi kolonizatorzy. Drzewa rosły wzdłuż wybrzeża wschodniego. W XVII wieku śliwka europejska została przewieziona przez Atlantyk razem z podróżującymi imigrantami. Wyparła odmianę amerykańską razem z końcem XIX wieku.

Śliwa jest bardzo istotną rośliną w mitologii chińskiej. Kojarzy się z sędziwym wiekiem oraz z mądrością. Kwiat śliwy jest symbolem silnej osobowości oraz stawiania czoła przeciwnościom losu. Oznacza koniec zimy i nadchodzący początek wiosny, a także piękno oraz długie życie.

Śliwki przynależą do gatunku Prunus. To rodzina różowatych (Rosaceae). Są spokrewnione z morelami, wiśniami, brzoskwiniami i czereśniami.

Wartość odżywcza oraz kaloryczność śliwek

Śliwki, w zależności od odmiany, mają zbliżone wartości odżywcze. Świeże owoce to około 45 kcal w 100 g. Śliwki dostarczają m. in. Witaminę C, witaminę A, witaminę E, witaminy z grupy B, polifenole, żelazo, magnez, potas, fosfor oraz wapń. Cenione są za właściwości poprawiające samopoczucie, kojące układ nerwowy. Są cennymi przeciwutleniaczami, działają antynowotworowo oraz przeciwmiażdżycowo.

Prozdrowotne właściwości śliwek

Śliwki bardzo korzystnie działają na zdrowie. Udowodniono tym roślinom działanie przeciwzapalnie, przeciwutleniające, przeciwalergiczne. Poprawiają funkcje poznawcze, parametry zdrowia kości, metabolizm glukozy. Obniżają ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, regulują częstość wypróżnień oraz mają działanie antyproliferacyjne.

Działanie antyproliferacyjne

Fenole znajdujące się w śliwkach (szczególnie antocyjany oraz katechiny) hamują kancerogenezę. Co oznacza, że wykazują działanie antynowotworowe. Takie wnioski wysnuto na podstawie badań in vitro m.in. nad rakiem prostaty, rakiem piersi, rakiem okrężnicy.

Ochrona układu sercowo-naczyniowego

Fenole zawarte w śliwkach działają przeciwutleniająco. To zmniejsza ryzyko pojawienia się zmian miażdżycowych. Owoce te stanowią bogate źródło rozpuszczalnego błonnika pokarmowego, szczególnie pektyn. Ma to bardzo korzystne działanie na układ pokarmowy oraz gospodarkę lipidową. Regularne jedzenie śliwek obniża ilość cholesterolu LDL w organizmie. Sok ze śliwek lub spożywanie śliwek suszonych istotnie zmniejsza częstość skurczów serca oraz ciśnienie tętnicze.

Właściwości przeciwzapalne oraz antyoksydacyjne

Wysoka zawartość fenoli ma dobroczynne właściwości przeciwzapalne i przeciwutleniające.

Działanie przeczyszczające

Przeciwdziałanie zaparciom to prawdopodobnie najbardziej znane zastosowanie śliwek, szczególnie suszonych. Efekt przeczyszczający pojawia się dzięki działaniu polifenoli, błonnika pokarmowego oraz sorbitolu. Podobne działanie wykazuje sok ze śliwek. Konsumpcja powideł, dżemów ze śliwek albo musu z suszonych owoców zwiększa częstość wypróżniania. Pozwala to na zrezygnowanie z przyjmowania leków przeczyszczających. Regularne spożywanie śliwek przynosi ulgę w dolegliwości zaparciowego zespołu jelita drażliwego.

Korzystne działanie na mikroflorę jelitową

Suszone śliwki sprzyjają rozwojowi pożytecznych mikroorganizmów jelitowych. Mogą oddziaływać jak naturalny prebiotyk. Regularne spożywanie tego owocu wpływa istotnie na wzrost korzystnych bakterii probiotycznych z rodzaju Bifidobacterium i Lactobacillus. Równocześnie obniżają liczebność patogennych drobnoustrojów jak Clostridium perfringens oraz Escherichia coli. Pomagają zachować zdrowy nabłonek okrężnicy, biorą udział w tworzeniu przeciwnowotworowego i przeciwzapalnego środowiska

Profilaktyka osteoporozy

Śliwki zawierają m.in. bor, miedź, witaminę K, które korzystnie wpływają na zdrowie kości. Witamina K wspiera mineralizację kości, bor ogranicza usuwanie wapnia oraz magnezu i podnosi poziom estradiolu w organizmie kobiet po menopauzie. Potas pomaga w zachowaniu właściwej mineralnej gęstości kości.

Korzystny wpływ na funkcje poznawcze

Spożywanie śliwek jest łączone z poprawą niektórych funkcji poznawczych, np. polepszenie pamięci przestrzennej, wzrost szybkości nauki, zmniejszenie lęku.

Pozostałe właściwości prozdrowotne

Śliwki, szczególnie suszone, zwiększają uczucie sytości, co wpływa na kontrolę spożywanej ilości energii. To pomaga w zapobieganiu otyłości. Fenole mogą wykazywać działanie przeciwbakteryjne w przewodzie pokarmowym, a także w moczowym. Przyczyniają się do zachowania zdrowia zębów ze względu na zawarty sorbitol o właściwościach przeciwpróchniczych. Wpływają bardzo korzystnie na wątrobę, wykazują właściwości ochronne żołądka, dzięki osłaniającemu działaniu.

Odmiany śliwy i zastosowanie

Śliwki w każdej postaci są cenione za swoje właściwości prozdrowotne. Cechuje je bardzo wysoka wartość odżywcza bez względu na odmiany śliwy. Biorąc pod uwagę kształt, można rozróżnić rodzaje śliwki: renklody, mirabelki, węgierki, owalne, jajowate i okrągłe. Drugi podział to odmiany śliwek deserowe oraz do przetworów. Deserowe odmiany obejmują renklody: althana ulena i zielona oraz węgierka łowicka, zwykła, a także inne rodzaje śliwek: kirka, herman, królowa Wiktoria, brzoskwiniowa.

Bardzo szeroki wybór odmian śliwki znajduje się w sklepie www.podkarpackiesady.pl.

Większość z odmian śliwy można wykorzystać do przygotowania dżemów, powideł i kompotów. Sprawdzi się m.in. węgierka zwykła oraz renkloda zielona. Warto również docenić mirabelkę, która jest pyszna w przetworach. Śliwki posłużą także do przygotowania trunków jak tarniówka, śliwowica, czy rakija.