Badacz polarny Peter Lemke laureatem nagrody Bayer Climate Award

Uhonorowano jego pionierski wkład w określenie zależności między lodem morskim a stanem klimatu. Badania prof. Lemkego koncentrują się na kwestiach, które stały się przedmiotem zainteresowania opinii publicznej w wyniku toczącej się dyskusji na temat zmian klimatycznych. Zmiany pokrywy lodu morskiego mogą posłużyć jako wskaźnik zmian klimatycznych. Werner Wenning, prezes zarządu firmy Bayer AG, wręczy nagrodę prof. Lemkemu na międzynarodowej konferencji klimatycznej „Kontynenty i zmiana klimatu” („Continents under Climate Change”) zorganizowanej przez Uniwersytet Humboldtów, która odbędzie się w Berlinie 22 kwietnia 2010 roku.

Międzynarodowy komitet naukowy złożony z niezależnych ekspertów wyłonił laureata spośród szesnastu kandydatów, nominowanych przez prezesów europejskich stowarzyszeń badawczych. Fundusz nagrody Bayer Climate Award wynosi 50 000 EUR. Jest to pierwsza ufundowana przez prywatną firmę międzynarodowa nagroda za wybitne osiągnięcia w podstawowych badaniach dotyczących klimatu. Profesor Lemke jest drugą osobą uhonorowaną tą nagrodą, poprzednio otrzymał ją ekspert ds. sprawności energetycznej, prof. Eberhard Jochem. Nagroda jest przyznawana co dwa lata od 2008 roku i stanowi integralną część programu Bayer Climate Program.

- Jest mi niezwykle miło, że zostałem wyróżniony nagrodą Bayer Climate Award — powiedział prof. Lemke. „Po pierwsze bardzo się cieszę, że doceniono wkład, jaki moi współpracownicy i ja wnieśliśmy w klimatologię. Po drugie nagroda tego rodzaju stanowi dla mnie również zachętę do kontynuowania badań pogłębiających wiedzę na temat zależności między lodem morskim i klimatem”.

Dr Wolfgang Plischke, członek zarządu firmy Bayer AG odpowiedzialny za innowacje, technologię i ochronę środowiska, a zarazem członek rady naukowej fundacji Bayer Science & Education Foundation, wyjaśnił powody decyzji podjętej przez komitet nagrody: „Prowadzone przez prof. Lemkego badania dotyczące lodu morskiego doprowadziły do opracowania głównych zasad konstrukcji współczesnych modeli klimatu, stosowanych przez naukowców do analizowania zmian klimatycznych. Wyniki tych badań stanowią także podstawę podejmowania decyzji w zakresie polityki klimatycznej. Peter Lemke jest pionierem w swojej dziedzinie i jednym z czołowym ekspertów na świecie. Zebranie danych umożliwiających modelowanie klimatu to zagadnienie wyjątkowo złożone, ale zarazem niezbędne do prowadzenia badań i zrozumienia mechanizmu zmian klimatycznych”.

Peter Lemke rozpoczął obserwację związanych z klimatem procesów zachodzących w atmosferze, lodzie morskim i w oceanach jeszcze w latach 70., koncentrując się przede wszystkim na powiązaniach między tymi elementami. Zauważalna naturalna zmienność procesów oraz długookresowe tendencje zmian w atmosferze i w oceanach mają wpływ na lód morski, ponieważ tworzenie się i topnienie lodu zależy w głównej mierze od temperatury powietrza i wody. Trudno jednak odróżnić akcję i reakcję, bowiem pokrywa lodu morskiego zmienia również stan atmosfery i oceanów, ma zatem wpływ na wspomniane wyżej czynniki. Zdobywca nagrody Bayer Climate Award brał udział w siedmiu kilkumiesięcznych ekspedycjach polarnych na pokładzie niemieckiego lodołamacza badawczego „Polarstern”, z których pięć odbywało się pod jego kierownictwem. Zaowocowały one nie tylko wynikami badań, ale także pozwoliły profesorowi Lemkemu wyciągnąć kilka praktycznych wniosków. Ze względu na panujące w regionach polarnych warunki utrudniające monitorowanie zaangażował się bardzo w rozwój nowych technik pomiarowych, zwłaszcza teledetekcji wykonywanej za pomocą satelity. Między innymi brał udział w pracach zespołu naukowców odpowiedzialnych za funkcjonowanie satelity „CryoSat” Europejskiej Agencji Kosmicznej.

Obecnie Peter Lemke zajmuje się opracowywaniem modeli umożliwiających analizowanie i przewidywanie regionalnych zmian klimatycznych. Jest to niezwykle istotne przedsięwzięcie, ponieważ jedynie wiedza dotycząca przyszłego rozwoju klimatu w poszczególnych regionach umożliwia przygotowanie się w odpowiedni sposób na skutki zachodzących zmian. Zadanie realizowane jest w ramach inicjatywy REKLIM (niem. Regionale Klimaänderungen — regionalne zmiany klimatu) prowadzonej przez organizację Helmholtz-Gemeinschaft. Na czele zespołu stoi prof. Lemke, a w pracach bierze udział osiem ośrodków badawczych.