Zmiana klimatu a problemy z wodą

Choć naukowcy od lat biją na alarm, że klimat radykalnie zmienia się pod wpływem działalności człowieka, a jedyną szansą są szybkie kroki podjęte przez niemal całą ludzkość, wciąż nasza wiedza na ten temat jest niedostateczna. Niestety, zmianę klimatu już widać, także w naszym kraju. Zazwyczaj powódź nie występuje na tym samym obszarze, na którym trzeba zmagać się z efektami suszy. Być może dlatego nie wszyscy łączą ze sobą te dwa zjawiska. Jednak następstw oddziaływania człowieka na środowisko jest znacznie więcej.

Woda towarem reglamentowanym
Za kilka, kilkanaście lat możemy uderzająco przekonać się na własnej skórze, że zabraknie niektórych gatunków roślin, ceny żywności pójdą w górę, a woda stanie się towarem niemal deficytowym. Koszty takich działań odczujemy wszyscy i będziemy słono za nie płacić. Dlaczego? Bo dostęp do wody jest jednym z kluczowych aspektów funkcjonowania społeczeństwa. Mamy poważny problem z niedoborem wody w Polsce. Niewątpliwie istotny jest fakt, że w naszym kraju gromadzimy jedynie 6 proc. wody, która odpływa z obszaru naszego kraju, a moglibyśmy (wręcz powinniśmy) gromadzić nawet 15 proc.

Jakie kroki podjąć?
Budowa zbiorników retencyjnych i efektywniejsze gromadzenie wody jednak nie rozwiążą problemu. Należy podjąć cały szereg działań, które realizowane kompleksowo, są w stanie zmienić gospodarkę wodną w Polsce. Jednym z kluczowych zadań jest odbudowa tzw. małej retencji kosztem melioracji, natomiast dalsze próby prostowania cieków wodnych oraz ciągłe osuszanie terenów podmokłych tylko pogarsza sytuację – tam, gdzie woda samoczynnie się zbiera, nie jest wskazane jej usuwanie. Warto pamiętać, że gdy woda samoczynnie nie ma się gdzie rozlewać, w wyniku intensywnych opadów albo gromadzi się w dużych zbiornikach albo szybko spływa do Bałtyku – efekt: nadal poziom wód gruntowych jest za niski. Adaptacja do nowych warunków powinna dotyczyć ponadto doboru odpowiednich roślin, które są lepiej przystosowane do innych właściwości środowiska. Jednym z ważniejszych aspektów jest też ciągłe zakwaszanie mórz i oceanów, które ma fatalne skutki.

Susza nas zabija
Bez dwóch zdań problemy z wodą warunkują problemy z suszą – jej niedobór powoduje, że coraz częściej mamy do czynienia z tym zjawiskiem w naszym klimacie. Zagrożenie suszą dotyka nie tylko rolników, ale całą rodzimą gospodarkę, co w konsekwencji wpływa na każdą dziedzinę życia społeczeństwa. Jej przyczyn doszukać się można nie w mniejszej ilości opadów (ta pozostaje na stałym poziomie od lat), a zupełnie innym ich rozkładzie w czasie. Właśnie z tego powodu gleba jest przez długie okresy czasu narażana na wysuszanie i obniżanie poziomu wód gruntowych. Z tego powodu przy intensywnych opadach nie jest możliwe przyswojenie dużej ilości wody, co w efekcie nie prowadzi do jej nawilżenia.

Pustynny klimat – to bardzo możliwe
Ciągły wzrost temperatury oraz zmiana rozkładu opadów w ciągu roku może doprowadzić do przekształcenia obecnego klimatu na bardziej suchy, miejscami wręcz pustynny. Przesuwanie się stref klimatycznych jest już faktem. Niewątpliwie ogromnym wyzwaniem będzie adaptacja do nowych warunków, która zmieni podejście w kwestii gospodarki, rolnictwa, przemysłu i turystyki. Warto dodać, że konsekwencją tego zjawiska będzie także większe ryzyko pożarowe oraz częstsze ich występowanie.

Zmiana klimatu to nie tylko wzrost temperatury, zwany potocznie globalnym ociepleniem. To cały szereg zjawisk, które powodują, że mamy (lub w najbliższej przyszłości będziemy mieć) do czynienia z zupełnie nowymi warunkami. Adaptacja do nich to wyzwanie na XXI wiek. Bezapelacyjnie jednym z kluczowych problemów jest dostęp do wody pitnej. Podjąć kroki należy od zaraz, jeśli nie chcemy doprowadzić do całkowitej katastrofy mieszkańców globu.