Rewitalizacja zamku w Tworkowie wyróżniona w Warszawie

Wyróżnienie odebrała delegacja w składzie: wójt Grzegorz Utracki, prof. Jerzy Witeczek, dr Aleksandra Witeczek, szefem firmy Hresa Dawid Tatarczyk oraz Barbara Juraszek z Urzędu Gminy Krzyżanowice.

Celem Konkursu jest wyłonienie i nagrodzenie realizacji przedsięwzięć budowlanych ukończonych w danym roku wyróżniających się szczególnymi walorami. Ideą jest propagowanie i wspieranie działań dla ratowania obiektów i budowli dziedzictwa narodowego oraz promocja modernizacji, przebudowy i rozbudowy obiektów i urządzeń dla uzyskania efektów użytkowych i estetycznych.

Konkurs przeprowadzono pod patronatem: Ministra Infrastruktury, Ministerstwa Rozwoju i Technologii, Ministra Klimatu i Środowiska, Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu, Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych.

Ruiny zamku w Tworkowie stanowią zabytek wpisany do rejestru zabytków Województwa Śląskiego. Geneza obiektu sięga średniowiecza, a najstarsze części obecnej bryły pochodzą z renesansowej budowli z II połowy XVI wieku. Dzisiejszy, neorenesansowy charakter zamku nadała mu przebudowa rozpoczęta w 1860 r. przez słynnego architekta Carla Heydenreicha. W styczniu 1931 r. wybuchł w pałacu pożar, który strawił prawie cały budynek. Pałac nie został odbudowany. Od tego czasu obiekt był zaniedbywany przez powojennych właścicieli, co z roku na rok powodowało pogarszanie się jego stanu technicznego. Od 2004 r. właścicielem zabytku jest Gminy Krzyżanowice, która do 2017 r. prowadziła bieżące prace konserwatorskie i porządkowe na ruinach oraz pielęgnację zieleni.

Włodarzom bardzo zależało na bezpiecznym i kompleksowym udostępnieniu obiektu zwiedzającym, toteż w 2017 r. Gmina Krzyżanowice pozyskała w partnerstwie z Czeską Gminą środki z Unii Europejskiej w ramach Europejskiej Współpracy Terytorialnej, na przeprowadzenie prac umożliwiających kompleksowe udostępnienie zabytkowych ruin dla mieszkańców i turystów. W zakres prac wchodziło m. in. odgruzowanie, rekonstrukcja murów i nadproży wykonanie żelbetowych konstrukcji dachu wozowni i wieży oraz stalowej klatki schodowej, jak też uporządkowanie i zagospodarowanie terenu wokół ruin . W trakcie prac wywieziono 200 aut ciężarowych gruzu.

Obiekt oficjalnie otwarto latem 2020 r. W pierwszy weekend otwarcia odwiedziło go ponad 2000 osób. Dziś odtworzony i zabezpieczony obiekt oferuje odwiedzającym podróż do czasów szlacheckich rodów Eichendorffów i Reisewitzów. Dawne krużganki, arkady i korytarze pozwalają na własnej skórze doświadczyć trwającej od XIII w. historii tego miejsca. Pałacowa wozownia jest miejscem organizacji wydarzeń kulturalnych i tematycznych. Latem, mimo panującej pandemii udało się zorganizować kilka ciekawych imprez. W zachodnim skrzydle ruin, na wysokości 21 metrów, w odtworzonej, zabytkowej wieży zegarowej, utworzono wieżę widokową z której rozpościera się wspaniały widok na miejscowość i sąsiednie tereny. Przedmiotowa wieża włączona została do szlaku wież i platform widokowych w Euroregionie Silesia o nazwie "Silesianka". Ruiny zamku w Tworkowie są kluczowym zabytkiem i atrakcją promującą nowo powstałą markę turystyczną "Kraina Górnej Odry".