Racibórz jak Kraków. Od 2026 roku STOP dla węgla!

Rekomendacja komisji ds. czystego powietrza to jeszcze nie prawo. Zakaz - podobnie jak w Krakowie - może bowiem wprowadzić sejmik wojewódzki. Prezydent Raciborza nie kryje jednak, że chce skierować do Katowic odpowiedni wniosek, poprzedzając go analizami. Radni wojewódzcy - przed głosowaniem - będą zaś musieli przeprowadzić konsultacje z mieszkańcami, do których należy ostateczny głos. Szef komisji, radny powiatowy Dawid Wacławczyk, ma nadzieję, że projekt zyska społeczne poparcie. Powołał się na przykład Krakowa, gdzie przeciwko paliwom stałym zagłosowało 94 proc. mieszkańców.

Nie dla paliw stałych w Raciborzu oznacza, że 1 stycznia 2026 nie będzie można palić węglem czy drewnem. Jedynie te osoby, które nie mają dostępu do sieci gazowej czy PEC będą mogły przez trzy lata wrzucać do kotła pellet. Potem muszą znaleźć inne rozwiązanie.

Rekomendacja stawia wyzwanie nie tylko właścicielom domów, ale również miastu, które dysponuje starą substancją mieszkaniową. Z lokali mieszkalnych będą musiały zniknąć stare piecie, a w instytucjach publicznych kotłownie węglowe. Radni z komisji i prezydent myślą o programie osłonowym dla tych, którym koszty ogrzewania znacznie wzrosną. - Mowa o wsparciu finansowym dla osób, które zmienią ogrzewanie w wyniku obowiązywania nowej uchwały. Będzie to realizował OPS. Oczywiście będzie to skierowane dla osób, które tego wsparcia wymagają (progi dochodowe) - mówi Dawid Wacławczyk. Są też zalecenia, by korzystać z dotacji na modernizację źródeł ciepła, np. w ramach programu Czyste powietrze, albo wnioskować o przyłącz do sieci gazowej.

Złamanie zakazu będzie skutkowało mandatem do 500 zł albo grzywną orzeczoną przez sąd.

Przypomnijmy, że na Śląsku obowiązuje już uchwała antysmogowa, a inicjatywa miejskiej komisji w Raciborzu to krok dalej. Jeśli wciąż użytkujesz stary kocioł na paliwo stałe, musisz go wymienić na nowy, co najmniej 5 klasy albo zastosować inne źródło ciepła, takie jak: ciepło systemowe, gaz, pompa ciepła, fotowoltaika, elektrownia wiatrowa itp.

Uchwała antysmogowa to regulacja prawna, dotycząca wszystkich użytkowników kotłów, pieców i kominków na paliwo stałe w woj. śląskim od 1 września 2017 roku, a więc:

- mieszkańców
- prowadzących działalność gospodarczą (kotły o mocy do 1 MW),
- właścicieli budynków wielorodzinnych,
- spółdzielnie, wspólnoty,
- samorządy lokalne.

Termin wymiany pieca zależy czasu jego użytkowania:
- kotły eksploatowane powyżej 10 lat trzeba wymienić do końca 2021 roku,
- kotły użytkowane od 5-10 lat, należy wymienić do końca 2023 roku,
- użytkownicy najmłodszych kotłów mają czas do końca 2025 roku,
- kotły klasy 3 i 4 należy wymienić do końca roku 2027.

Uchwała antysmogowa zakazuje spalania:
- węgla brunatnego,
- mułów i flotokoncentratów węglowych,
- wilgotnego drewna.

Sankcje stosowane w przypadku naruszenia postanowień uchwały określone zostały w art. 334 Prawa ochrony środowiska, który stanowi, że „kto nie przestrzega ograniczeń, nakazów lub zakazów, określonych w uchwale sejmiku województwa przyjętej na podstawie art. 96, podlega karze grzywny”. Zgodnie z art. 24 Kodeksu wykroczeń grzywna wynosi od 20 zł do 5000 zł, przy czym w postępowaniu mandatowym można nałożyć grzywnę w wysokości do 500 zł, a jeżeli czyn wyczerpuje znamiona wykroczeń określonych w dwóch lub więcej przepisach ustawy 1000 zł (art. 96 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia). Organem uprawnionym do nakładania mandatów na podstawie art. 334 Prawa ochrony środowiska na gruncie aktualnego stanu prawnego jest Policja oraz Inspektor Ochrony Środowiska.