Jakie e-usługi upodobali sobie Polacy?

Tylko jednego dnia Polacy wysłali online 2102 pism do urzędów, złożyli przez Internet niemal 554 wniosków o nowy dowód osobisty, 95 razy zgłosili online utratę dowodu tożsamości, 225 razy skorzystali z e-usługi meldunkowej, zgłosili (także bez wizyty w urzędzie) narodziny niemal 200 maluchów i założyli ponad 6400 profili zaufanych (PZ). Co to za dzień? Poniedziałek – 24 czerwca. Początek tygodnia to zdecydowanie nasz ulubiony czas, kiedy załatwiamy sprawy urzędowe przez Internet. 

Nowy tydzień, nowe wyzwania 
Szybkie spojrzenie na statystyki korzystania z e-usług na przestrzeni miesięcy potwierdzają tę regułę. Skąd to upodobanie do poniedziałków? Nie mamy na to żadnych dowodów, ale być może w weekendy po prostu przypominamy sobie, co powinniśmy załatwić. A może poniedziałkowe poranki w… pracy wykorzystujemy na załatwienie tego, co najważniejsze... 

- Każdy kto ma profil zaufany ma też swój urząd na wyciągnięcie ręki, otwarty 24 godziny na dobę, siedem dni w tygodniu. Z miesiąca na miesiąc widać, że Polacy coraz bardziej doceniają i wykorzystują ten sposób kontaktu z urzędnikami – mówi minister cyfryzacji Marek Zagórski. Dowody? Te akurat mamy. 

- Tylko przez pierwszych pięć miesięcy tego roku Polacy założyli niemal 1 150 000 profili zaufanych. To prawie 3 razy więcej, niż liczba właścicieli PZ w 2016 r. Wtedy korzystało z niego ok. 400 tysięcy osób, z czego w większości byli to urzędnicy. Do końca 2017 r. – założyło go ponad 1,3 miliona osób. Ilu właścicieli profilu zaufanego mamy obecnie? Niemal 3 800 000 – mówi minister cyfryzacji Marek Zagórski. 
Rekordowe miesiące dla profilu zaufanego to tegoroczne luty, marzec i kwiecień. Tylko w te trzy miesiące przybyło ponad 931 tysięcy nowych właścicieli PZ. Jedną z pierwszych e-usług z jakiej skorzystali było sprawdzenie i wysłanie e-PITa. 

Po pierwsze - PIT 
Możliwość składania przez Internet deklaracji podatkowych (PIT) jest zdecydowanie najpopularniejszą e-usługą. Z uruchomionej w tym roku przez Ministerstwo Finansów usługi e-PIT skorzystało prawie 7 milionów Polaków. W sumie, w tym roku kilkanaście milionów osób online rozliczyło się z fiskusem. Popularność tego rodzaju usług potwierdzają nasze badania, które przeprowadziliśmy w ramach projektu „Kampanie edukacyjno-informacyjne na rzecz upowszechnienia korzyści z wykorzystywania technologii cyfrowych”*. Składanie online deklaracji podatkowych to najczęściej wykorzystywana usługa elektroniczna. Zna ją 83% zbadanych przez nas internautów, natomiast korzystało z niej 53%. Niemal każdy (92%) ocenia realizację tej usługi dobrze lub zdecydowanie dobrze. 

Drugą najczęściej znaną e-usługą jest złożenie wniosku Rodzina 500+ . Tak wskazało 72% naszych respondentów. I tu ważna informacja – już od 1 lipca rodzice ponownie będą mogli z niej skorzystać, składają wniosek o 500+ na pierwsze dziecko. Najlepiej i najszybciej – oczywiście przez Internet. Trzecie miejsce na podium w kategorii „najbardziej znana e-usługa” zajmuje nasz wniosek online o dowód osobisty. Zadecydowało o tym 67% internautów. Jak wynika z naszych badań usługą, z której mimo wysokiej znajomości (67%), rzadko się korzysta (19%) jest zakładanie działalności gospodarczej. 

Nie zaszkodzi sprawdzić 
Nasze kolejne „dziecko”, czyli możliwość sprawdzenia online liczby punktów karnych, zajmuje za to drugie miejsce w kategorii „najczęściej wykorzystywana e-usługa”. Korzystało z niej 30% zbadanych przez nas internautów. Usługami, które są najlepiej oceniane - oprócz składania deklaracji podatkowych - są złożenie wniosku o wydanie Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego (85%) oraz sprawdzanie punktów karnych (83%). Generalne wnioski? Zacznijmy od e-usług publicznych w perspektywie internautów w wieku 18+. Ich zdaniem z roku na rok poprawia się łatwość znalezienia potrzebnych informacji na stronach internetowych urzędów/instytucji. Poprawia się także zrozumiałość i użyteczność informacji zamieszczanych na tychże stronach. Coraz więcej internautów korzysta z poszczególnych e-usług, zwłaszcza z wniosku o wydanie dowodu osobistego oraz wniosku Rodzina 500+. 

A co o e-usługach publicznych myślą osoby niekorzystające z Internetu w wieku 45-64 lata? Ta grupa – jak wynika z naszych badań – zna średnio trzy e-usługi. Przy czym podstawą ich znajomości jest głównie telewizja oraz rodzina i znajomi. Osoby niekorzystające z Internetu najbardziej świadome są możliwości załatwienia online takich spraw, jak składanie deklaracji podatkowych, wniosku Rodzina 500+ oraz sprawdzania punktów karnych. 

Inwestycja w przyszłość 
Poziom wykorzystania mobilnych usług szerokopasmowych w Polsce jest najwyższy w skali UE. Łączność, korzystanie z usług internetowych i integracja technologii cyfrowej nadal stanowią obszary, z którymi związanych jest najwięcej wyzwań – przyznała Komisja Europejska w tegorocznym raporcie DESI (Digital Economy and Society Index). - Jesteśmy w pierwszej piątce krajów UE o najlepszym wskaźniku postępu. Nasza dynamika jest większa, niż w całej Unii – mówi minister cyfryzacji Marek Zagórski. – Stawiamy na edukację, podnoszenie kompetencji cyfrowych społeczeństwa, wyrównywanie szans, a przede wszystkim na inwestycje. Dzięki nim pozycja Polski w tego typu raportach będzie rosła z roku na rok – dodaje szef MC. 

*W ramach pierwszego badania rocznego w projekcie „Kampanie edukacyjno-informacyjne na rzecz upowszechnienia korzyści z wykorzystywania technologii cyfrowych” zrealizowaliśmy dwa badania, tj. badanie z internautami w wieku 18 i więcej lat oraz badanie z osobami niekorzystającymi z Internetu w wieku 45-64 lat. Pierwsze z tych badań zrealizowaliśmy techniką CAWI, natomiast drugie - z zastosowaniem techniki CATI. W ramach pierwszego z modułów zrealizowano 4985 wywiadów, zaś w ramach drugiego 1000 wywiadów. Badania koncentrowały się na czterech obszarach tematycznych dotyczących korzystania z Internetu, widzianych oczami internautów oraz osób niekorzystających z Internetu w wieku 45-64 lat w Polsce. Na obszary te składały się przede wszystkim: jakość życia, e-usługi publiczne, bezpieczeństwo w Internecie oraz programowanie. Zakres tematyczny wynikał z obszarów, których dotyczyły będą kampanie informacyjne promujące korzyści z wykorzystywania technologii cyfrowych. Badania zrealizowano w listopadzie i grudniu 2018 r.