Jazda na gapę z dreszczykiem

– Często jeżdżę bez biletów, bo są drogie. Przez ostatni miesiąc musiałam codziennie dojeżdżać do pracy, nie miałam pieniędzy, więc nie kupowałam biletów. Zawsze udawało mi się dotrzeć bez żadnych przeszkód. Tylko raz złapał mnie kanar i wystawił mandat w wysokości 90 zł – zdradza nam 22-letnia Karolina, która regularnie korzysta z przewozów PK. – Próbowałam przekonywać pana kontrolera, żeby jakoś ulgowo mnie potraktował. Ale powiedział krótko- ze mną się nie dyskutuje – dodaje dziewczyna.

22-letni Sławek, kolega Karoliny, przyznał, że wielokrotnie w swoim życiu jeździł na gapę i nie raz już zapłacił mandat. – Kilka razy zdarzało mi się jeździć pociągiem bez biletów, ale to tylko wtedy, kiedy zapomniałem go kupić. Na szczęście kontroli nie było. Gorzej, kiedy jak jeździłem autobusami z Rybnika do Raciborza. Częściej kontrolowali, a ja częściej dostawałem mandaty. Oczywiście wszystkie, prędzej czy później, płaciłem – mówi Sławek. 

Wiceprezes Przedsiębiorstwa Komunalnego, Elżbieta Nawara poinformowała nas, że co roku gapowiczów przybywa. Rekordowym miesiącem w tym roku był kwiecień. – Przyłapano aż 63 pasażerów jadących bez biletów. Miesiąc później było ich już znacznie mniej, bo 45, a w sierpniu tylko 13 – porównuje Nawara. W PK pracuje 4 etatowych kontrolerów. Każdy z nich w ciągu miesiąca musi dokonać przynajmniej 150 kontroli.

Wśród pasażerów jeżdżących na gapę są stali bywalcy. – W ubiegłym roku, 2 osoby - kobieta i mężczyzna w średnim wieku, otrzymali po 11 mandatów. Z tego co się orientuję, w tym roku ci państwo również jeżdżą bez biletów – wspomina wiceprezes.

Sytuacja w PKS-ie przedstawia się podobnie. Najwięcej, bo aż 38 gapowiczów, rewizorzy przyłapali w kwietniu, miesiąc później było ich już o 12 mniej. – W okresie wakacyjnym liczba jeżdżących bez biletów drastycznie spada. Średnio są to 2-3 osoby w miesiącu. Jak wnioskujemy, to przede wszystkim uczniowie zapominają o biletach – wyjaśnia Marian Majerczak, specjalista ds. kontroli i analiz w PKS w Raciborzu. Przedsiębiorstwo współpracuje z kilkoma jednoosobowymi firmami zajmującymi się kontrolą biletów. – W ciągu miesiąca przeprowadzają od 600 do 700 kontroli. Od stycznia do czerwca wystawili 149 mandatów, z czego zapłacono 40, a 66 umorzono – dodaje Majerczak. 

W PKP sytuacja bardzo się poprawiła, z miesiąca na miesiąc coraz mniej ludzi jeździ bez biletów. Pracownicy kolei wnioskują, że poprawę spowodowały częste kontrole. – Jak trafi się jeden gapowicz w miesiącu to już dużo – wyjaśnia jeden z pracowników kolei, nie podając nazwiska. Pasażer, który zostanie przyłapany na podróżowaniu bez biletu, nie może liczyć na łaskę konduktorów. – Zmiłuj się jest tylko w kościele. Jeśli gapowicz ma przy sobie dokumenty, to wypisujemy tzw. opłatę dodatkową w wysokości 150 zł i koszt biletu, a w razie płatności do 7 dni opłata ta wynosi 60 zł i koszt biletu. Natomiast kiedy nie posiada dokumentów, wzywamy odpowiednie służby. I nie pomogą tłumaczenia, że go okradli albo go nie stać, bo stracił pracę – wyjaśnia pracownik.

– Tylko raz mi się zdarzyło jechać pociągiem bez biletu, a to dlatego, że wsiadłem do niewłaściwego. Jak się zorientowałem, to od razu przy pierwszej większej stacji wysiadłem. Znacznie częściej zdarzało mi się jeździć bez biletu PKS-em, bo tam rzadziej kontrolują. Ale nie powiem, każda jazda na gapę to dreszczyk emocji – zdradza nam 18-letni Jacek z Grzegorzowic.  

Justyna Langer, Magdalena Sołtys