Gospodarka wodna na terenach wiejskich

Tematyka spotkania dotyczyła problemów spółek wodnych oraz kwestii utrzymania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych. Prelegenci omówili zarówno aspekty prawne, techniczne, jak i przyrodnicze melioracji wodnych. Sporą uwagę poświęcono współpracy w tym zakresie, która choć nieraz bywa trudna, to jednak często jest warunkiem koniecznym prowadzenia prawidłowej gospodarki wodnej na obszarach wiejskich. Warto przy tym podkreślić, że choć prace związane z melioracjami wodnymi szczegółowymi najczęściej nie są efektownymi, skomplikowanymi przedsięwzięciami, to jednak ich prawidłowe wykonanie ma kluczowe znaczenie dla społeczności wiejskiej, zwłaszcza dla ludzi utrzymujących się z rolnictwa.

W konferencji uczestniczył wicemarszałek Stanisław Dąbrowa. W wystąpieniu otwierającym konferencję zwrócił uwagę na kluczowe znaczenie wody dla praktycznie każdego aspektu funkcjonowania człowieka. Podkreślił też znaczenie spółek wodnych. Wskazał, że rozwiązywanie ewentualnych konfliktów w tej dziedzinie wymaga dyskusji i rozmów wszystkich zainteresowanych stron.

Referaty zaprezentowane podczas konferencji zgrupowano w dwóch blokach. Pierwszy stanowił kompendium wiedzy dotyczące melioracji wodnych i spółek wodnych. Swoje wystąpienia wygłosili:

• Bogdan Biel z Ośrodka Usług Inżynierskich Staand: Melioracje wodne szczegółowe ze szczególnym uwzględnieniem kanałów i rowów;
• Iwona Koza z Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie: Spółki wodne i związki spółek wodnych – wybrane prawne aspekty funkcjonowania;
• Dorota Serwecińska z firmy Okeanos: Ekosystemy małych cieków śródpolnych – pomiędzy utrzymaniem urządzeń melioracji wodnych szczegółowych a ochroną wód.

Drugi blok referatów stanowił próbę analizy problematyki spółek wodnych z kilku różnych stron. Prelegenci koncentrowali się wokół możliwości zainicjowania możliwie najkorzystniejszej współpracy, umożliwiającej uwzględnienie istotnych interesów wszystkich zainteresowanych. Swoje wystąpienia wygłosili:

• Joanna Ślusarczyk ze Śląskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Katowicach Melioracje – od podstawy do szczegółu – zasady i możliwości współpracy podmiotów odpowiedzialnych za utrzymanie;
• Bernard Bednorz – Starosta Bieruńsko-Lędziński: Cieki, rowy – rozmyta odpowiedzialność;
• Karina Szołtysik z Gminnej Spółki Wodnej w Pilchowicach: Działalność Gminnej Spółki Wodnej w Pilchowicach.

Podczas konferencji wręczono nagrody przyznane w II edycji konkursu Zadbajmy o wodę na wsi.

Kategoria I: najlepsza fotografia pt. „Moja wieś nad wodą”:
• I nagroda – Tomasz Donocik z Zebrzydowic – za fotografię pt. Dary wody,
• II nagroda – Piotr Kulisz ze Skoczowa – za fotografię pt. Dobre rano na Krokodylu,
• III nagroda – Barbara Karnas – za fotografię pt. Bijokowy staw w jesiennej odsłonie.

Wyróżnienia:
• Oskar Kowalski z Mysłowic – za fotografię pt. Ludowa woda,
• Łukasz Francuz z Będzina – za fotografię pt. Zalew Przeczycko-Siewierski.

Nagrodzone i wyróżnione prace prezentowały wysoki poziom artystyczny i różnorodne, interesujące podejście do tematu: woda na wsi została pokazana jako źródło piękna i bogactwa, pracy i rozrywki, w rozmaitych kontekstach i o różnych porach, z podkreśleniem harmonii między przyrodą a człowiekiem.

W kategorii II (Najlepsza strona internetowa spółki wodnej lub związku spółek wodnych) z uwagi na brak zgłoszeń nie przyznano nagród.

Kategoria III: najlepsze zadanie inwestycyjne lub praca utrzymaniowa w zakresie melioracji wodnych szczegółowych na terenie województwa śląskiego:
• I nagroda – Rejonowy Związek Spółek Wodnych w Czerwionce-Leszczynach – za zadanie: Konserwacja rowu melioracyjnego CH 20-d położonego w sołectwie Paniówki na długości 360 mb;
• II nagroda, ex aequo:
- Rejonowy Związek Spółek Wodnych dla Konserwacji i Eksploatacji Urządzeń Melioracyjnych z siedzibą w Bielsku-Białej – za zadanie: Konserwacja gruntowna rowu melioracyjnego R-10 w Ligocie w rejonie ul. Orlej – Księżycowej na długości 600 mb;
- Związek Spółek Wodnych w Cieszynie – za zadanie pn. Gruntowna konserwacja rowu melioracyjnego RB Zebrzydowice na odcinku 120 m;
• III nagroda – Rejonowy Związek Spółek Wodnych w Raciborzu za zadanie: Odbudowa rowu melioracji szczegółowych nr 10 w miejscowości Budziska, gm. Kuźnia Raciborska.

Wyróżnienia:
• Związek Spółek Wodnych w Zawierciu – za zadanie: Konserwacja cieku Jordan na długości 300 mb;
• Bieruńska Spółka Wodna – za zadanie: Prace utrzymaniowe na rowie RB-8.

Nagrodzone zadania były związane przede wszystkim z utrzymaniem urządzeń melioracji wodnych szczegółowych – były to gruntowne konserwacje rowów melioracyjnych, polegające głównie na ich oczyszczeniu (wykoszeniu, odmuleniu), a w części prac również na wymianie umocnień.

Laureaci konkursu otrzymali nagrody rzeczowe oraz puchary Marszałka Województwa. Nagrody rzeczowe sfinansowano ze środków Unii Europejskiej w ramach Planu działań KSOW utworzonego przez Regionalny Sekretariat KSOW (Schemat III Pomocy Technicznej PROW 2007-2013).

Coroczna konferencja „Zadbajmy o wodę na wsi” organizowana jest przez Wydział Terenów Wiejskich Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego. Jej celem jest rozpowszechnianie wiedzy o prawidłowym, systemowym kształtowaniu zasobów wodnych na obszarach wiejskich i o znaczeniu systemów melioracyjnych dla środowiska społeczno-przyrodniczego i wzrostu jakości życia na wsi, promowanie spółek wodnych jako organizacji, dzięki którym możliwe staje się utrzymanie spójnego systemu melioracji wodnych, a także wsparcie działań na rzecz poprawy jakości wód, ochrony i racjonalnego ich wykorzystania oraz wsparcie edukacji ekologicznej i kształtowanie postaw prośrodowiskowych.

fot. BP Krzysztof Malinowski