Gimnazjum Nr 5 w ogólnopolskiej akcji Żonkile 2015

Po wielkiej akcji deportacyjnej latem 1942 r., w czasie której wywieziono do Treblinki prawie 300 tys. Żydów warszawskich, w getcie pozostało 60 tys. osób. Kiedy 19 kwietnia 1943 r. oddziały niemieckie przystąpiły do ostatecznej likwidacji getta, przeciwstawili im się członkowie Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB) i Żydowskiego Związku Wojskowego (ŻZW). W nierównej walce słabo uzbrojeni bojowcy wytrwali trzy tygodnie. W tym czasie Niemcy zrównali getto z ziemią, metodycznie paląc dom po domu, zabijając i wywożąc do obozów mieszkańców getta. 8 maja w otoczonym przez Niemców bunkrze przy ulicy Miłej przywódca powstania Mordechaj Anielewicz i grupa kilkudziesięciu ŻOB-owców odebrali sobie życie. Nielicznym bojowcom udało się wydostać kanałami z płonącego getta. Jednym z nich był ostatni dowódca ŻOB Marek Edelman, który zmarł w 2009 r. Za symboliczną datę zakończenia powstania uznaje się 16 maja 1943 r., gdy Niemcy wysadzili Wielką Synagogę na Tłomackiem. Getto warszawskie przestało istnieć.

Żonkile związane są z postacią Marka Edelmana, który w każdą rocznicę powstania w getcie warszawskim, otrzymywał te kwiaty od anonimowej osoby, sam również co roku 19 kwietnia składał pod Pomnikiem Bohaterów Getta w Warszawie bukiet żółtych kwiatów – często były to właśnie żonkile. Tę tradycję kontynuuje Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, rozdając podczas obchodów 72 rocznicy powstania tysiące papierowych kwiatów. Pamiętajmy o bohaterach z 1943 r., którzy stanęli do walki o ludzką godność i którzy są częścią naszej wspólnej historii.