70. rocznica Tragedii Górnośląskiej. Małe spięcie wśród radnych. W tle historia

Rezolucję w sprawie ogłoszenia roku 2015 Rokiem Pamięci Ofiar Tragedii Górnośląskiej 1945 przyjął we wrześniu Sejmik Śląski. - W ten sposób pragniemy uczcić pamięć dziesiątków tysięcy Górnoślązaków wywiezionych do niewolniczej pracy w Donbasie i innych rejonach Związku Sowieckiego, pomordowanych, uwięzionych, aresztowanych i internowanych, ofiar gwałtów, grabieży, represji, obozów pracy - czytamy w uchwale radnych wojewódzkich. 25 stycznia Mszą św. w katedrze Chrystusa Króla rozpoczęły się uroczyste obchody Roku. 14 lutego prezydent Bronisław Komorowski dokonał uroczystego otwarcia Centrum Dokumentacji Deportacji Górnoślązaków do ZSRR w 1945 roku. Na miejsce, skąd odprawiano Górnoślązaków, przybyli świadkowie historii - rodziny wywiezionych do Związku Radzieckiego, w tym reprezentanci powiatu raciborskiego. Bronisław Komorowski podkreślił, że prezydenta wolnej Polski nie mogło nie być w Radzionkowie. "To polska wolność wywalczona także tutaj na Śląsku, przez polską Solidarność, oznaczała szansę na przywrócenie tej części pamięci, która funkcjonowała w ukryciu na poziomie rodzin" - mówił. Wspomniał, że nadal trwają stereotypy utrwalone w czasach PRL, w sposób szczególny krzywdzące Ślązaków.

O raciborskie akcenty w Roku dopominał się wczoraj na komisji oświaty radny Franciszek Mandrysz z Markowic, Ślązak, znający problem ze swojego najbliższego otoczenia. Przedstawił projekt uchwały Rady Miasta Racibórz, by ogłosić raciborski Dzień Pamięci o Tragedii Górnośląskiej 1945 r. Ma być obchodzony w każdą ostatnią niedzielę lutego. Chce też, by radni przyjęli oświadczenie, w którym złożą hołd ofiarom prześladowań ze strony Armii Czerwonej.

Wątpliwości zgłosił jednak radny Marek Rapnicki związany z raciborskim klubem Gazety Polskiej. - Sowiecki kałmuk z pepeszą nie biegłby w lewo, gdyby wcześniej esesman nie biegł w prawo - zaczął, uznając, że hołd powinien być oddany wszystkim ofiarom tego okresu. Wspomniał o Marszu Śmierci z Auschwitz, który dotarł na ziemię raciborską (miejsce pamięci znajduje się w Górkach Śląskich) oraz kilku mniejszych monumentach m.in. w Pogrzebieniu (był tam Polenlager). - Warto powiedzieć, co Racibórz oglądał w 1945 roku - marsz śmierci pędzonych ze strachu niemieckiego. Świetna okazja, by pokazać, że nikt tu nie był bez winy - przekonywał Rapnicki. Oburzyło to radnego Mandrysza, który pytał, czemu winni byli wówczas 16-letni Ślązacy zsyłani do Karagandy.

Pozostali radni nie włączyli się do dyskusji o "temacie tabu", jak mówił radny Mandrysz. Przewodniczący Paweł Rycka powiedział, że kto chce, ten podpisze oświadczenie. "Przekonywać się do rzeczy oczywistych" nie chce też prezydent Mirosław Lenk.

(waw)