Młoda szkoła dyskusji o mieście - wizja placu Długosza Martyny Dziurskiej z PWSZ Racibórz

Młoda szkoła w dyskusji o mieście - dr inż. Henryk Zubel

Jesienna wystawa prac studentów kierunku architektura i urbanistyka raciborskiej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej wywołała dyskusję o problemach urbanistycznych i architektonicznych Raciborza. Liczne głosy na internetowych forach komentowały studenckie projekty na różne sposoby. Jedni chwalili propozycje młodzieży za odwagę i pomysłowość, inni zarzucali zbytnią fantazyjność, nie liczenie się z realiami ekonomiki, proponowanie "betonu" zamiast zieleni i miejsc parkingowych. Uwaga o "odlotowości" pomysłów studentów architektury może być odbierana jako uznanie dla ich kreatywności i bezkompromisowości w tworzeniu alternatywnych wizji miasta. Szczególnie koncepcje projektowe podejmujące problem zagospodarowania Placu Długosza były szeroko dyskutowane. Mało kto zauważył, że prace te są szkicowymi wariantami zagospodarowania przestrzeni, tworzonymi przez studentów zaledwie drugiego roku studiów. Ich odwagę w podjęciu ważnego dla miasta problemu należy docenić i wspierać.

Racibórz jest w uprzywilejowanej sytuacji. Od trzech lat tworzona jest nowa uczelnia architektoniczna w regionie śląskim. W większości studentami są młodzi mieszkańcy Raciborza i okolic. Dzisiaj jest to tylko I stopień akademickiej edukacji (studia licencjackie). Uczelnia dążyć będzie do stworzenia możliwości realizacji pełnego profilu studiów (studia magisterskie) w niedalekiej przyszłości. To szansa na wykształcenie fachowców od kształtowania nowej jakościowo przestrzeni. Oni będą tworzyć i realizować wizje jakich oczekują mieszkańcy Raciborza. Ten unikalny potencjał środowiska architektów i urbanistów, wzmocniony rzeszą miłośników historii i dziedzictwa kulturowego Raciborza, powinien być rozsądnie wykorzystany przez lokalne samorządy, odpowiedzialne za politykę przestrzenną i inwestycyjną dla dobra wszystkich mieszkańców.

Powinniśmy uświadomić sobie fakt, że gdy obecnie mieszka w Raciborzu ok. 56 tys. ludzi, to według prognozy demograficznej na rok 2030 będzie liczył ok. 41,1 tys. mieszkańców. Taki nieunikniony trend dotyka wszystkie miasta śląskiego województwa. Sytuacja ta powinna skłaniać decydentów do tworzenia polityki przestrzennej nakierowanej na doskonalenie istniejącej, zainwestowanej przestrzeni, ograniczając rozrost terytorialny miasta. Z dyskusji internetowych wynika, że mieszkańcy oczekują polepszenia warunków ich życia w istniejących osiedlach, ograniczenie emisji zanieczyszczeń powietrza, chcą nowych przestrzeni zielonych, lepszych standardów w mieszkaniach komunalnych, sprawniejszej komunikacji, dobrych warunków do wypoczynku, odtworzenia dziedzictwa kulturowego "starego" Raciborza, które przez wieki przetrwało do 1945 roku, itp. Jest wciąż wiele do zrobienia.

Właśnie te problemy są w planach dydaktycznych naszej architektonicznej uczelni. Doświadczona kadra nauczająca, przygotowuje tematy ćwiczeń projektowych, które w pierwszej kolejności związane są z zauważalnymi potrzebami rewitalizacji przestrzeni urbanistycznej miasta. Oto niektóre z nich: odtworzenie północnej pierzei Rynku wraz z historycznym profilem ulicy Odrzańskiej, uporządkowanie urbanistyczne zdegradowanej przestrzeni w rejonie ul.Reymonta, zagospodarowanie historycznych obiektów poprzemysłowych do nowych funkcji, zagospodarowanie urbanistyczne "zapomnianych" stref położonych wzdłuż rzeki Odry, nowe formy budownictwa mieszkań komunalnych, propozycje nowych przestrzeni zielonych w mieście w formie parków, skwerów, ciągów spacerowych, projekty optymalizujące układ komunikacyjny miasta (system parkowania, obwodnica północna miasta, spowolnienie ruchu samochodowego w osiedlach), itp.

Wizja zawarte w projektach studenckich zawsze należy traktować jako wartościowy materiał studialny, wywołujący dyskusję, prowokujący do stawiania różnych pytań, pomocniczy w definiowaniu realnych problemów, wzbogacający możliwość wariantowania w poszukiwaniu ostatecznych rozstrzygnięć. Oczywistym błędem jest traktowanie prac studenckich jako definitywnych odpowiedzi. Nic nie zastąpi profesjonalnego ujęcia problemu, który uwzględnia również czynniki ekonomiczne, możliwości techniczne i realizacyjne, spójność z oczekiwaniami społecznymi i politycznymi.

Zasady dydaktyki w szkołach wyższych wymagają (i słusznie), aby student w swoich pracach wykazał się kreatywnością, pomysłowością i odwagą w myśleniu, niekonwencjonalnością ujęcia problemu, bezkompromisowością w zderzeniu z pragmatyką dzisiejszych ograniczeń. Obecni studenci będą tworzyć kształt otaczającej nas przestrzeni za lat 10, 20 i 30. To do nich należy przyszłość. Jeśli dzisiaj nie nabiorą właściwej odwagi i umiejętności twórczych, nie będą uczestnikami postępu cywilizacyjnego i kulturowego. Pamiętajmy o tym w swoich krytycznych ocenach ich "odlotowych" wizji.

Uczelnia występuje z ofertą. Oczekuje zarazem zainteresowania i wsparcia ze strony władz samorządowych, a także potencjalnych inwestorów. To nasz wspólny interes w tym, aby dobrze służyć społeczeństwu Raciborza i regionu.

Dr inż. arch. Henryk Zubel, architekt IARP, nauczyciel akademicki, miłośnik Raciborza

#Projekt# Martyna Anna Dziurska

Plac Długosza niewątpliwie należy do najatrakcyjniejszych terenów projektowych na terenie miasta Raciborza. Zaczynając projektowanie zadałąm sobie pytanie: czego brakować może mieszkańcom miasta, jak je uatrakcyjnić lub jak przyciągnąc firmy? Odpowiedz wydaje się prosta. Z pewnością brakuje atrakcyjnych miejsc pracy - biurowców jak i dużego centrum kulturowego, którym mógłbybyć teatr i kino. Chcąc przywrócić życie w centrum miasta (Rynek i jego okolice) zaplanowałam zaprojektowanie dwóch budynków oraz sceny estradowej - która zapewni mieszkańcom, zarówno tym młodszym jak i osobom starszym, rozrywkę w formie spektakli jak również będzie znakomitym miejscem do spotkań. Budynek znajdujący się od strony skweru ks. Stefana Pieczki został specjalnie oddalony od teraźniejszej zabudowy, aby współgrał z otoczeniem już istniejącym (nowe zagospodarowanie skweru - fontanna z ławkami publicznymi). Fragment posiada zaprojektowaną zieleń publiczną. Ścieżki prowadzące do skweru również nie są przypadkowe. Mają na celu nakierowanie pieszego na istniejący już pomnik, który uznałam za jeden z punktów dominujących w obrębie działki. Budynek kina jest podzielony na dwie strefy zewnętrzną i wewnętrzną. Wnętrze zawiera scenę kinową, natomiast na świeżym powietrzu znajduje się scena teatralna posiadająca własną widownię.

UWAGA - kliknij w projekt i pobierz pełną wersję!