Bolesław - ocalone dziedzictwo

Zaczęło się od kapliczki św. Urbana przy drodze z Bolesławia do Borucina. - To była kapliczka mojego dzieciństwa. Zastanawiałam się dlaczego tu stoi? Kto ją ufundował? - wspominała autorka pytana o początki pracy nad monografią. Potem był szkic o kapliczce wysłany na konkurs do Gościa Niedzielnego. Opracowanie nie zdobyło nagrody, trafiło do szuflady, ale było początkiem badań nad historią, kulturą materialną Bolesławia, jego gwarą, religijnością, topografią i zabytkami.

Gromadzenie materiałów trwało dziesięć lat. Kilka miesięcy temu powstała ostateczna redakcja. W części językowej pomogła Marcela Szymańska z Krzanowic. Recenzentem została dr Kornelia Lach. Do powstania publikaci przyczynili się również: Dorota Klossek, ks. prob. Henryk Wycisk, Krystyna Ługowska i Marian Lasak. Gminna Biblioteka Publiczna w Krzyżanowicach znalazła źródło sfinansowania druku. Powstał projekt "Wydanie monografii Bolesławia - malutkiej wsi na pograniczu polsko - czeskim" współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach osi 4 - LEADER Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 - Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. - Dzięki temu bezpłatny egzemplarz trafi do każdej rodziny w Bolesławiu - podkreślał wójt Grzegorz Utracki, wspominając, że już większość miejscowości w gminie ma swoje monografie. - To nas wyróżnia - uważa wójt senior Wilhelm Wolnik.

Z końcem lipca gotowe egzemplarze trafiły do Biblioteki. Dziś w świetlicy wiejskiej w Bolesławiu odbyła się promocja. Sala była pełna. - Dumna jestem z Bolesławia, zabytków, kapliczek, malarza Oswalda Malury, duchownych, młyna, spichlerzy, piekarni, kuźni. To jedna z mniejszych wiosek, ale za to samodzielna parafia z bogatym trójkulturowym dziedzictwem, obrzędami, specyficznym językiem i koligacjami rodzinnymi - podkreślała autorka.

- Trudno pisać recenzje jeśli ktoś pisze monografię jako pasjonat, a nie naukowiec, bo co jeśli będzie nieprzychylna? Ale tu moje obawy zostały rozwiane. To rzetelny materiał z 10 lat badań, bogactwo, którym można się szczycić, zaczyn, inspiracja do poszukiwań - zapewniała dr Kornelia Lach. - Dawniej ta wiedza była przekazywana z pokolenia na pokolenie, a teraz już nie. Pani Urszula ocaliła więc od zapomnienia dziedzictwo tej wsi, to co w jego historii i krajobrazie ma wartość - dodała.

Tematyka opracowania Uruszuli Prochaski-Burek obejmuje: historię wsi, notki na temat zabytków kultury materialnej, informacje o organizacjach społecznych, szkolnictwie oraz szczególnych postaciach związanych z Bolesławiem, dzieje miejscowej parafii, omówienie lokalnej tradycji i pobożności, wreszcie - napisane wespół z Marcelą Szymańską - kompendium wiedzy o języku bolesławików, czyli tzw. dialekcie laskim, a także pzyśpiewki ludowe, wyliczanki, rymowanki, bajki, legendy i podania, przysłowia oraz powiedzenia ludowe. Całość uzupełnia suplement zdjęć archiwalnych i współczesnych.

Urszula Prochaska-Burek, Bolesław. Wieś na polsko-czeskim pograniczu, Bolesław 2012, s. 120, format A 4.

(waw)