Bieg przez przeszkody raciborskich wodociągów. Stabilizacja na tle rosnących kosztów i taryfowych zawirowań

Sprzedaż pod presją i taryfowy pat

W 2025 roku Wodociągi Raciborskie Sp. z o.o. zanotowały spadek wolumenu dostarczonej wody oraz odebranych ścieków. Łączna sprzedaż wody wyniosła 2 546 051 m³, co stanowi 98% poziomu z roku 2024 (spadek o ponad 57 tys. m³). Podobną tendencję odnotowano w zakresie odbioru ścieków, gdzie wolumen spadł do 2 421 863 m³ (99% wykonania z roku ubiegłego). W samym Raciborzu ubytek w sprzedaży wody utrzymuje się stałym trendem spadkowym od 2022 roku. Wpływ na wyhamowanie tych spadków miało pozyskanie odbiorców hurtowych, w tym Gminy Lubomia oraz rozszerzenie usług w Gminie Kornowac.

Mimo niższego wolumenu, łączny przychód ze sprzedaży wzrósł o 1% (z 38,16 mln zł w 2024 r. do 38,60 mln zł w 2025 r.). Złotowy wzrost był efektem korekty cenowej, a nie wzrostu popytu. Dominującą pozycję w przychodach stanowił odbiór ścieków (58,32%), przed dostawą wody (33,30%) oraz usługami zewnętrznymi (8,38%).

Kluczowym czynnikiem wpływającym na stronę przychodową w 2025 roku był przedłużający się proces zatwierdzania taryf przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. W wyniku decyzji administracyjnych i odwołań Spółka przez 5 miesięcy funkcjonowała w oparciu o tymczasowe stawki, co wpłynęło na ograniczenie przychodów i wymusiło przesunięcie części kluczowych planów na kolejny rok. Ostatecznie nową 3-letnią taryfę zatwierdzono w grudniu 2025 roku.

Wynik finansowy i struktura zadłużenia

Pomimo utrudnień prawno-taryfowych i rosnących kosztów operacyjnych, przedsiębiorstwo wypracowało zysk netto na poziomie 451 791,71 zł (wobec 254 686,61 zł w roku 2024). Zysk operacyjny EBITDA sięgnął 4,55 mln zł. Łączne koszty rodzajowe wzrosły do kwoty 39,65 mln zł. Największym obciążeniem dla przedsiębiorstwa pozostają wynagrodzenia i świadczenia pracownicze, stanowiące ponad 41% wszystkich kosztów, oraz koszty zużycia materiałów i energii (18,40%).

Na dzień 31 grudnia 2025 roku zadłużenie przedsiębiorstwa z tytułu kredytów i pożyczek wynosiło 3 030 838,56 zł. Składają się na nie kredyty inwestycyjne w ING Banku Śląskim oraz pożyczki długoterminowe z WFOŚiGW w Katowicach przeznaczone na budowę farm fotowoltaicznych. W trakcie 2025 roku Spółka spłaciła 952,68 tys. zł kapitału kredytowo-pożyczkowego, zaciągając jednocześnie nowy kredyt inwestycyjny na kwotę 1,22 mln zł. Dodatkowo zadłużenie z tytułu umów leasingowych na sprzęt i pojazdy wyniosło na koniec roku 902 703,80 zł (po spłacie rat w wysokości 551,18 tys. zł).

Wskaźniki płynności bieżącej (0,85) i szybkiej (0,81) wskazują na konieczność stałego monitorowania finansów oraz posiłkowania się linią kredytową w rachunku bieżącym, niemniej Spółka reguluje swoje zobowiązania terminowo, a jej sytuację finansową oceniono jako poprawną i stabilną.

Remonty i modernizacja infrastruktury
W 2025 roku na realizację zadań inwestycyjno-modernizacyjnych oraz remontowych przeznaczono łącznie kwotę 6,34 mln zł. Realizacja zadań ujętych w Wieloletnim planie rozwoju i modernizacji osiągnęła poziom 83,10%.

Znakomita większość nakładów trafiła na infrastrukturę sieciową oraz sprzęt operacyjny:

- Budowa nowych sieci: wydatkowano 1,59 mln zł (z czego 1,32 mln zł na sieć kanalizacji sanitarnej, a 272 tys. zł na sieć wodociągową).

- Modernizacje: pochłonęły 2,72 mln zł, w tym po 1,01 mln zł wygenerowały modernizacje sieci wodociągowej i kanalizacyjnej.

- Remonty bieżące: przeznaczono na nie kwotę 1,13 mln zł.

Sprzęt i zakupy: pod pod koniec roku zakupiono m.in. specjalistyczny sprzęt inspekcyjny (kamery) oraz pojazdy usprawniające pracę brygad terenowych.

Ze względu na przesunięcia przychodów taryfowych część prac – w tym modernizacja zbiornika wody czystej na SUW 1 Maja, czyszczenie studni Za-3 oraz modernizacja komory fermentacyjnej – została wpisana do harmonogramu na rok 2026.

Katalog ryzyk i wyzwań na przyszłość

Prowadzenie działalności w sektorze komunalnym wiąże się ze znacznym narażeniem na czynniki zewnętrzne. Zarząd Spółki zidentyfikował szereg kluczowych ryzyk, które mają lub mogą mieć wpływ na wyniki finansowe i operacyjne przedsiębiorstwa:

Gospodarka odpadami: Jednym z najbardziej dotkliwych finansowo obszarów okazał się gwałtowny wzrost opłat za utylizację odpadów. W 2025 roku koszty w tym zakresie wzrosły aż o 443 tys. zł (do poziomu 1,82 mln zł), co spowodowane było głównie kosztami zagospodarowania odpadów z oczyszczalni ścieków.

Niestabilność rynku energii: Wahania cen energii elektrycznej oraz gazu w Polsce i Europie wprost przekładają się na rentowność procesów pompowania i oczyszczania.

Ryzyko niedoinwestowania i płynności: Wysokie koszty stałe i poziom zadłużenia ograniczają swobodę w dysponowaniu środkami inwestycyjnymi, wymuszając korzystanie z zewnętrznych źródeł finansowania.

Czynniki regulacyjne i fiskalne: Niestabilność przepisów, niejednolite wykładnie prawne oraz podatkowe generują stałą niepewność, zmuszając do bieżącej obsługi prawnej.

Ciągłość operacyjna i cyberbezpieczeństwo: Zagrożenia awariami sprzętu, ryzyka związane z systemami IT oraz ewentualną utratą kadry pracowniczej (gdzie dominują grupy wiekowe 40-59 lat) wymagają systematycznych nakładów na serwis, rozwój i zabezpieczenia teleinformatyczne.

Sytuacja Wodociągów Raciborskich na koniec 2025 roku wykazuje cechy stabilizacji, jednak utrzymanie dodatniego wyniku w latach kolejnych będzie wymagało rygorystycznej kontroli kosztów i sprawnej realizacji zaplanowanych modernizacji.

- Wysokie zadłużenie Spółki wpływa negatywnie na możliwości finansowe Spółki, co w praktyce oznacza zmniejszanie środków przeznaczanych na działalność inwestycyjną - czytamy w sprawozdaniu zarządu.

Istotnym wyzwaniem operacyjnym i kadrowym dla przedsiębiorstwa staje się struktura wieku zatrudnionych osób. Na koniec 2025 roku spółka zatrudniała 139 pracowników na umowę o pracę, jednak analiza demograficzna wskazuje na postępujący proces starzenia się kadry. Aż 118 pracowników (ponad 84% całego zespołu) ma więcej niż 40 lat, z czego najliczniejszą grupę stanowią osoby w przedziale 50–59 lat (48 osób) oraz 40–49 lat (46 osób). Doświadczeni pracownicy w wieku od 60 do 67 lat stanowią kolejną znaczącą grupę – 22 osoby. W kontrascie do nich najmłodsi pracownicy (poniżej 30 roku życia) to zaledwie 5 osób, a grupa wiekowa 30–39 lat liczy 18 osób.

Taki układ demograficzny tworzy dla spółki wyraźne ryzyko związane z nadchodzącą falą odejść na emeryturę. Brak płynnej wymiany pokoleniowej oraz trudności w pozyskaniu i utrzymaniu wykwalifikowanych, nowych pracowników mogą w najbliższych latach skutkować luką kompetencyjną, zakłóceniami w ciągłości działania infrastruktury oraz wzrostem kosztów operacyjnych