Raciborski system gospodarki odpadami z deficytem. Możliwa podwyżka opłat

Łączne wydatki poniesione przez Miasto Racibórz na funkcjonowanie systemu gospodarowania odpadami komunalnymi w 2025 roku wyniosły 19 020 545,66 zł. W tym samym czasie dochody z tytułu opłat od mieszkańców oraz podmiotów wyniosły 17 279 753,45 zł. Oznacza to wyraźny niedobór środków już na poziomie podstawowego funkcjonowania systemu.

Ściągalność opłat utrzymuje się na stosunkowo wysokim poziomie, choć widoczne są różnice pomiędzy grupami płatników. W przypadku osób prawnych osiągnęła ona 98,27 proc., natomiast wśród osób fizycznych 93,03 proc. Łączna ściągalność wyniosła 96,72 proc. Pomimo tego system nie pokrywa swoich kosztów.

Nadwyżka z roku 2024 w wysokości 152 575,62 zł jedynie częściowo ograniczyła skalę problemu. Po jej uwzględnieniu deficyt systemu za 2025 rok wyniósł -1 588 216,59 zł.

Na tle danych demograficznych widoczny jest utrzymujący się spadek liczby mieszkańców ujętych w systemie. W 2023 roku liczba osób wykazanych w deklaracjach wynosiła 43 345, w 2024 roku 43 209, natomiast w 2025 roku spadła do 42 910. Jednocześnie liczba mieszkańców według meldunków również maleje – z 46 864 w 2023 roku do 45 577 w 2025 roku.

W 2025 roku z nieruchomości zamieszkałych i niezamieszkałych odebrano 20 266,84 Mg odpadów komunalnych. Do Punktu Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych trafiło dodatkowo 1 871,12 Mg, a do kompostowni przekazano 1 569,12 Mg odpadów ulegających biodegradacji. Łącznie daje to 23 707,08 Mg odpadów zebranych na terenie miasta.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami system gospodarowania odpadami komunalnymi powinien się bilansować. Oznacza to, że koszty jego funkcjonowania powinny być pokrywane z opłat wnoszonych przez mieszkańców i podmioty objęte systemem. Dane za 2025 rok wskazują, że warunek ten nie został spełniony.

W praktyce oznacza to konieczność podjęcia decyzji przez Radę Miasta. Jednym z rozwiązań jest podwyższenie stawek opłat, tak aby system się zbilansował. Alternatywnie gmina może zdecydować o dopłacie do systemu z budżetu. Taka decyzja wymaga jednak spełnienia określonych przesłanek ustawowych oraz szczegółowego uzasadnienia, wskazującego na brak możliwości pokrycia kosztów wyłącznie z opłat lub potrzebę ochrony mieszkańców przed znaczącym wzrostem obciążeń.