Śląskie wodzenie niedźwiedzia: Tradycja, która wciąż tętni życiem w gminie Rudnik

Wodzenie niedźwiedzia, na Górnym Śląsku znane również jako kludzenie bera lub łażenie z berym, to jeden z najstarszych i najlepiej zachowanych elementów ludowej obrzędowości kończącej okres karnawału. Tradycja ta ma głębokie korzenie rolnicze – wizyta niedźwiedzia w gospodarstwie jest traktowana jako dobra wróżba, mająca zapewnić domownikom szczęście, a w nadchodzącym sezonie letnim – dorodne plony.

Kluczowym momentem wizyty jest taniec gospodyni lub gospodarza z niedźwiedziem. To właśnie ta interakcja ma gwarantować dostatek. Dawniej nieodłącznym elementem było również wyskubywanie źdźbeł słomy z kostiumu "bera" i podkładanie ich do gniazd drobiu, co miało zapewniać zdrowy inwentarz i obfitość jaj. Choć dziś, ze względu na rzadsze występowanie słomianych strojów oraz zanik przydomowych hodowli, zwyczaj ten spotykany jest sporadycznie, ogólna struktura obchodu pozostaje wierna przekazom przodków.

W gminie Rudnik, a konkretnie w parafii Sławików, tradycja ta jest pielęgnowana z dużą starannością. W Sławikowie korowód tworzą tradycyjnie mężczyźni, choć w innych regionach do grup coraz częściej dołączają kobiety i dzieci. Przebierańcom towarzyszą muzycy.

Przejściu grupy od domu do domu towarzyszy hałas i radosne zamieszanie, co skutecznie angażuje całą lokalną społeczność. Wodzenie niedźwiedzia to więc nie tylko kultywowanie dawnych wierzeń, ale przede wszystkim silny czynnik integrujący mieszkańców. Uczestnicy obchodu są goszczeni przez gospodarzy, a w zamian za wizytę otrzymują podziękowania w postaci słodyczy, jedzenia, mocniejszych trunków czy datków pieniężnych.