Podpisano umowę na remont zamkowych organów

Zadanie jest realizowane w ramach Rządowego Programu Odbudowy Zabytków – edycja druga. Z tego Programu Powiat Raciborski otrzymał dofinansowanie na to zadanie w wysokości 98 % kosztów tj. 378 676,41 zł.

Zakres zadania obejmuje wykonanie prac konserwatorskich, głównie:

- oczyszczenie, dezynfekcja i dezynsekcja elementów,
- wykonanie zasilania organów w powietrze i konserwację miecha,
- konserwację wiatrownic, stołu gry i traktury wraz z rekonstrukcją brakujących elementów,
- konserwację i częściową rekonstrukcję piszczałek drewnianych, czyszczenie i renowację piszczałek metalowych, częściową rekonstrukcję uszkodzonych,
- konserwację szafy organowej wraz z prospektem,

a także montaż, ustawienie, uruchomienie i intonacja organów w pierwotnym ich miejscu - na chórze w kaplicy Zamku Piastowskiego oraz prowadzenie dokumentacji konserwatorskiej w formie opisowej i fotograficznej.

Planowany termin zakończenie realizacji zadania i uruchomienia organów to koniec maja 2025 roku.

Kartka z historii

Organy z kaplicy zamkowej w Raciborzu, według dotychczasowych ustaleń, zostały wykonane w 1873 roku przez organmistrza Johanna Mathiasa Vincenta Haasa, który działał na ziemi raciborskiej w drugiej połowie XIX wieku. Przypisanie autorstwa Haasowi opiera się na analizie charakterystycznych elementów konstrukcji mechanizmu organów, w tym bezsprężynowej klawiatury pedałowej, co jest jednym z jego znaków rozpoznawczych. W trakcie planowanych prac konserwatorskich organy będą poddane szczegółowej analizie porównawczej, aby ostatecznie potwierdzić te założenia.

Organy zostały zdemontowane w 1988 roku w celu przeprowadzenia konserwacji, jednak prace te nie zostały w pełni zrealizowane. Elementy instrumentu, odpowiednio zabezpieczone, kilkakrotnie zmieniały miejsce składowania. W 2018 roku Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach objął instrument ochroną konserwatorską, a 25 marca 2022 roku potwierdził plany ich renowacji oraz ponownej instalacji w kaplicy zamkowej.

Pracownia Organmistrzowska Marta Kogut z Rybnika zaoferowała wykonanie renowacji za kwotę 386 404,50 złotych, proponując 60-miesięczny okres gwarancji. Słoweńska firma Orglarstvo Škrabl d.o.o. zaproponowała tę samą długość gwarancji, jednak ich oferta wynosi 466 059,30 złotych.

Na zdjęciu stan organów z lat 50. XX w. (fot. PKZ)